Posiadanie psa to ogromne źródło radości dla milionów osób na całym świecie – w końcu to nasi najlepsi przyjaciele! Jednocześnie psy mają złożone i różnorodne potrzeby, które muszą być odpowiednio zaspokajane, aby mogły cieszyć się zdrowiem i dobrym samopoczuciem. Znajomość kolejnych etapów życia psa jest niezwykle pomocna – pozwala lepiej przygotować się na wyzwania, które mogą się pojawić. W tym artykule przedstawiono wszystkie etapy życia psa – od okresu szczenięcego aż po późniejsze lata – aby umożliwić dobre przygotowanie na każdą sytuację.

Wczesny etap szczenięcy: 0–6 miesięcy

O tym etapie można by napisać całą książkę, jednak na potrzeby tego artykułu skupimy się na najważniejszych kwestiach! Jeśli nie wychowujesz szczenięcia od urodzenia, najprawdopodobniej trafi on do Twojego domu w wieku około 8–9 tygodni. W tym czasie będzie już odstawiony od matki, będzie jadł karmę dla szczeniąt i będzie miał komplet zębów mlecznych. Twój dom z pewnością wypełni się radością z powodu nowego członka rodziny, a Ty zdążysz już zaopatrzyć się we wszystkie niezbędne akcesoria.

Najważniejsze informacje

To etap, który wszyscy uwielbiają. Szczenięta są urocze i pełne wdzięku – trudno oderwać od nich wzrok i przestać się uśmiechać. Obserwowanie, jak Twój pies rośnie i uczy się nowych rzeczy, to prawdziwa przyjemność.

Wyzwania

To również etap, który wiąże się z wieloma wyzwaniami!

  • Nauka czystości. Większość psów szybko ją opanowuje, jeśli zachowasz cierpliwość, życzliwość i konsekwencję.
  • Socjalizacja i przyzwyczajanie do bodźców. To właśnie wtedy pies uczy się funkcjonować w świecie oraz budować relacje z ludźmi i innymi zwierzętami. Jest to niezwykle ważne, jeśli zależy Ci na wychowaniu szczęśliwego i pewnego siebie psa – proces ten powinien rozpocząć się już około 3. tygodnia życia u hodowcy.
  • Szkolenie. Jeśli pies ma opanować jedną umiejętność, niech będzie to przywołanie. Psy, które wracają na zawołanie, mogą cieszyć się znacznie lepszym życiem – biegać bez smyczy i swobodnie się bawić. Dzięki temu codzienne funkcjonowanie z psem staje się znacznie spokojniejsze. Warto poprosić lekarza weterynarii o polecenie sprawdzonych zajęć szkoleniowych dla szczeniąt. Szkolenie powinno zawsze opierać się na nagrodach i mieć pozytywny charakter.
  • Gryzienie. Szczenięta mają naturalną potrzebę gryzienia, szczególnie w okresie ząbkowania między 4. a 6. miesiącem życia. Dlatego warto zabezpieczyć wszystko, co cenne lub potencjalnie niebezpieczne!

Najważniejsze informacje

  • Karma dla szczeniąt! Niezwykle ważne jest, aby szczeniak otrzymywał wysokiej jakości karmę, która jest pełnoporcjowa, zbilansowana i dostosowana do wielkości, jaką pies osiągnie w dorosłości. Warto skonsultować się z lekarzem weterynarii w celu dobrania odpowiedniej karmy. Podawanie właściwego pożywienia ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego wzrostu, rozwoju układu kostnego oraz mózgu. 
  • Przywołanie, przywołanie, przywołanie! To jedna z najważniejszych umiejętności, jaką powinien opanować pies, dlatego naukę warto rozpocząć jak najwcześniej. Należy stosować pozytywne wzmocnienie – nagradzać powrót wartościowym przysmakiem, pochwałą lub ulubioną zabawką za każdym razem, gdy pies reaguje na sygnał.
  • Aktywność fizyczna. Na początku szczeniak nie potrzebuje dużo ruchu, jednak wiele psów nie ma go wystarczająco. To najlepszy moment, aby wypracować dobre nawyki – najlepiej zapewniać aktywność dwa razy dziennie, każdego dnia. Może to być trudniejsze, niż się wydaje, jednak pies, który ma zapewnioną stymulację umysłową i fizyczną, jest szczęśliwy. To korzyść także dla Ciebie!
  • Kontrole weterynaryjne, szczepienia, mikroczipowanie i odrobaczanie. Warto skonsultować się z lekarzem weterynarii w sprawie częstotliwości wizyt oraz harmonogramu profilaktyki zdrowotnej. Na tym etapie ma to szczególne znaczenie. Monitorowanie wzrostu i masy ciała pomaga utrzymać psa w dobrej kondycji i zdrowiu. Szczenięta utrzymywane w prawidłowej kondycji wyrastają na zdrowe dorosłe psy i często żyją dłużej.

Okres dojrzewania: 6–18 miesięcy

Nawet jeśli nie masz nastoletniego dziecka, każdy z pewnością doskonale pamięta, jak to było być nastolatkiem! To etap, w którym Twój młody pies zaczyna być naprawdę żywiołowy, pełen ogromnej energii, poszukujący granic i testujący Twoje limity!

Najważniejsze informacje

To moment, w którym naprawdę zaczynasz poznawać swojego psa i jego wyjątkową osobowość. Będzie można odkrywać świat razem z nim podczas dłuższych spacerów, zabawy i wspólnego spędzania czasu.

Wyzwania

  • Zachowanie. Jak w przypadku wszystkich kwestii behawioralnych, kluczowe jest, aby wykazać się konsekwencją, cierpliwością oraz nagradzać pożądane zachowanie zamiast karać lub ignorować zachowania niepożądane. Jeśli ten etap okazuje się trudny, sięgnij po pomoc od razu, gdy tylko poczujesz, że zaczynasz sobie nie radzić. Dobra porada behawioralna ma ogromną wartość. W przypadku większości psów oddawanych w tym okresie, przyczyną jest problematyczne zachowanie, które nie zostało odpowiednio wcześnie lub właściwie skorygowane. Poproś swojego lekarza weterynarii o polecenie wykwalifikowanego specjalisty.

Podstawy

  • Kontynuuj dobrą profilaktykę – regularne wizyty u lekarza weterynarii w celu kontroli tempa wzrostu oraz masy ciała.
  • Spacery! Codziennie, minimum dwa razy dziennie!
  • Kastracja/sterylizacja. To właśnie wtedy większość psów poddawana jest kastracji lub sterylizacji. W zależności od wielkości i typu Twojego psa oraz jego temperamentu, lekarz weterynarii może zalecić zabieg w wieku około 6 miesięcy albo odroczenie go do momentu, gdy pies będzie bardziej dorosły i w pełni rozwinięty. Na tym etapie warto również poprosić lekarza weterynarii o rekomendację dotyczącą karmy. Zapotrzebowanie kaloryczne znacząco spada po kastracji, dlatego podawanie odpowiednio dobranego pokarmu w właściwej ilości ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu nadwadze.

Etap dorosłego psa: 1–6 lat

Większość psów uznaje się za dorosłe w wieku około jednego roku. Niektóre bardzo duże lub olbrzymie rasy potrzebują nawet do 18 miesięcy, aby w pełni dojrzeć. Lata dorosłości to najlepszy okres w życiu Twojego psa i – miejmy nadzieję – najłatwiejszy dla Ciebie w codziennym funkcjonowaniu oraz najbardziej radosny.

Najważniejsze informacje

Posiadanie dorosłego psa! Na tym etapie, miejmy nadzieję, Twój wierny towarzysz jest dobrze wyszkolony, zdrowy, w dobrej kondycji i pewny siebie. Masz już ustalone rutyny i dobrze się znacie – zarówno Ty, jak i Twój pies, rozpoznajecie swoje nastroje. Niezależnie od tego, jak zły był Twój dzień, Twój pies będzie przy Tobie, aby położyć głowę na Twoim kolanie i wywołać uśmiech, nawet gdy wydaje się to niemożliwe.

Wyzwania

Poza nieprzewidzianymi problemami zdrowotnymi wyzwania powinny być – miejmy nadzieję – minimalne.

Podstawy

  • Co najmniej coroczne badania u lekarza weterynarii. To dobry moment, aby omówić indywidualne potrzeby Twojego psa w zakresie szczepień oraz kontroli pasożytów. Nie wszystkie szczepienia i zabiegi profilaktyczne są potrzebne przez cały czas, jednak część szczepień jest niezbędna, dlatego upewnij się, że Twój pies ma aktualne wszystkie wymagane dawki.
  • Dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała! Waż swojego psa raz w miesiącu w domu lub podczas wizyty w gabinecie lekarza weterynarii. Wizyty u lekarza weterynarii, podczas których nie dzieje się nic niepokojącego, są bardzo korzystne – pomagają zmniejszyć stres związany z kolejnymi wizytami. Zmiana masy ciała w którąkolwiek stronę może być sygnałem problemów zdrowotnych i często należy do najwcześniejszych objawów. Monitorowanie wagi daje Ci świetną możliwość wyprzedzenia ewentualnych trudności.
  • Ponownie, poproś lekarza weterynarii o rekomendację idealnej karmy dla dorosłego psa – pełnoporcjowej i zbilansowanej, dostosowanej do etapu dorosłości oraz uwzględniającej ewentualne specjalne potrzeby Twojego pupila.

Etap psa dojrzałego i seniora: od 7. roku życia

Na tym etapie zazwyczaj masz już zbudowaną głęboką więź emocjonalną ze swoim psem i możesz zaczynać odczuwać niepokój związany z jego wiekiem. Z czasem zaczniesz również zauważać zmiany, prędzej czy później. Wiek, w którym pies uznawany jest za dojrzałego lub starszego, różni się w zależności od jego wielkości. Ogólnie rzecz biorąc, większe i olbrzymie psy mają krótszą długość życia. Dog niemiecki będzie uznawany za seniora w wieku około 6–7 lat, natomiast Jack Russell dopiero mniej więcej od 11. roku życia. Lekarz weterynarii będzie najlepszym źródłem informacji i wskazówek dotyczących Twojego indywidualnego psa oraz jego przewidywanej długości życia.

Najważniejsze informacje

Więź, którą masz ze swoim psem. Posiadanie psa to coś wyjątkowego. Jego miłość do Ciebie jest stała i nigdy nie słabnie. To wierny towarzysz na dobre i na złe, niezależnie od tego, co przyniesie życie.

Wyzwania

  • Zdrowie. To moment, w którym stan zdrowia Twojego psa może zacząć się pogarszać. Zwracaj uwagę na:
    • Masę ciała – zarówno jej wzrost, jak i spadek. Jak wspomniano wcześniej, może to być wczesny wskaźnik wielu problemów zdrowotnych.
    • Choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza). Zachowaj czujność i obserwuj sztywność, niechęć do wchodzenia do samochodu lub skakania, a także lęk przed śliskimi powierzchniami. Przewlekły ból jest poważnym problemem u psów z chorobą zwyrodnieniową stawów.
    • Apetyt i pragnienie. Podobnie jak w przypadku masy ciała, zmiany apetytu lub pragnienia – zarówno ich wzrost, jak i spadek – często są wczesnymi sygnałami problemów, takich jak cukrzyca czy choroba nerek.
  • Stawianie czoła końcowi życia. Nieunikniona utrata psa jest zdecydowanie największym wyzwaniem, z jakim możemy się zmierzyć, i czymś, czego wszyscy się obawiają. Warto otwarcie rozmawiać z lekarzem weterynarii i pamiętać, że istnieje wiele źródeł wsparcia dla osób przeżywających żałobę po stracie pupila. Odczuwanie rozpaczy jest czymś naturalnym i nie ma w tym nic wstydliwego.

Podstawy

  • Kontrole u lekarza weterynarii. W tych latach zwykle zalecane są częstsze wizyty u lekarza weterynarii – zazwyczaj dwa razy w roku. Lekarz weterynarii może również rekomendować okresowe badania krwi oraz moczu. Są to najbardziej wiarygodne metody wykrywania ukrytych problemów zdrowotnych, zanim pojawią się objawy kliniczne.
  • Nadal dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała, ale zwracaj też uwagę na utratę masy mięśniowej w późniejszych latach życia. 
  • Karma dla psów dojrzałych lub seniorów. Takie karmy są opracowane tak, aby odpowiadać na potrzeby starszych psów i mogą pomóc zmniejszyć obciążenie narządów wewnętrznych. Jeśli Twój pupil ma schorzenie, lekarz weterynarii może zalecić specjalistyczną karmę dietetyczną. Zapytaj lekarza weterynarii, jaki pokarm będzie najbardziej odpowiedni.
  • Zwróć uwagę, że Twój pies może mieć mniejszą zdolność do samodzielnej pielęgnacji i może potrzebować dodatkowej pomocy.
  • Może też potrzebować lub chcieć mniej ruchu. Ogólnie na tym etapie lepsze są krótsze, ale częstsze spacery niż długie, sporadyczne wyjścia.
  • Może być konieczne dostosowanie domu do potrzeb psa z problemami stawowymi. Warto rozważyć rampy, grubsze i bardziej wygodne legowiska oraz antypoślizgowe podłogi.

Jak wspierać swojego psa na każdym etapie życia

Psy są naszymi wiernymi towarzyszami i zasługują na to, co najlepsze. Kluczowe elementy bycia dobrym „opiekunem psa” obejmują:

  • Życzliwość i szkolenie oparte na nagradzaniu
  • Upewnij się, że cała rodzina stosuje te same zasady
  • Znajomość etapów życia Twojego psa pozwala wiedzieć, czego się spodziewać i odpowiednio się przygotować
  • Znajomość tego, co jest normalne dla Twojego psa, pomaga jak najwcześniej wychwycić, gdy coś zaczyna się zmieniać
  • Szanuj przestrzeń swojego psa oraz jego potrzebę czasu spędzanego w samotności
  • Pozostawaj w regularnym kontakcie z lekarzem weterynarii
  • Utrzymuj swojego psa w dobrej, szczupłej kondycji
  • Spacery dwa razy dziennie, dostosowane do wieku i typu Twojego psa

To długa lista, ale psy to złożone i inteligentne istoty, a opieka nad psem to odpowiedzialność, której nie należy traktować lekko. Mimo to, jeśli masz czas, zasoby i energię, aby przyjąć psa do swojej rodziny, wniesie on do Twojego życia wiele radości!

FAQ dotyczące etapów życia psa

W jakim wieku należy wykastrować/wysterylizować psa? 

Zależy to od rasy/typu psa oraz jego temperamentu. Psy często są kastrowane lub sterylizowane w wieku około 5–6 miesięcy, jednak u niektórych większych ras korzystne może być odroczenie zabiegu ze względu na możliwy wpływ na rozwój układu kostnego. Zapytaj lekarza weterynarii o optymalny moment dla Twojego indywidualnego psa.

Kiedy pies przestaje rosnąć? 

Większość psów uznaje się za dorosłe i w pełni rozwinięte w wieku około jednego roku. Niektóre bardzo duże lub olbrzymie psy potrzebują nawet do 18 miesięcy, aby w pełni dojrzeć. 

Kiedy mój pies jest dojrzały lub starszy? 

Zależy to od wielkości Twojego psa w wieku dorosłym. Ogólnie rzecz biorąc, im większy pies, tym krótsza długość życia. Pies olbrzymiej rasy będzie uznawany za seniora w wieku około 6–7 lat, natomiast terier nie będzie klasyfikowany jako senior aż do około 10–11 roku życia.

Jak mogę określić wiek psa? 

Gdy psy są szczeniętami, ich przybliżony wiek można ocenić na podstawie uzębienia. Zęby mleczne są stopniowo zastępowane zębami stałymi między 4. a 6. miesiącem życia – zaczynając od siekaczy z przodu, a kończąc na trzonowcach z tyłu. Po osiągnięciu dorosłości określenie wieku wymaga już bardziej doświadczonej oceny, opartej na kondycji ciała, ewentualnym siwieniu oraz innych oznakach starzenia. Warto też pamiętać, że większe psy zazwyczaj starzeją się szybciej niż mniejsze.

Czy psy mogą jeść tę samą karmę przez całe życie? 

Nie. Szczenięta potrzebują karmy opracowanej dla prawidłowego wzrostu, a po zakończeniu wzrostu najlepiej przejść na pokarm przeznaczony dla dorosłych. Karmy dla psów starszych lub dojrzałych w późniejszych latach są łagodniejsze dla narządów i mogą pomagać w łagodzeniu objawów starzenia. Ogólnie warto wybierać karmę dopasowaną do etapu życia Twojego psa. Lekarz weterynarii może polecić idealną karmę dopasowaną do potrzeb Twojego psa.

Zweryfikowane przez Karen Shenoy, lekarza weterynarii.

Hills Author Hills Author
Autor sztabowy

Jeden z naszych autorów przygotował dla Ciebie ten artykuł.