Zaburzenia trawienne i żołądkowo-jelitowe należą do najczęstszych problemów zdrowotnych u psów, wpływając na ich zdolność do trawienia pokarmu i przyswajania ważnych składników odżywczych. Niezależnie od tego, czy pies doświadcza nagłych wymiotów, przewlekłej biegunki, czy niewyjaśnionej utraty masy ciała, kluczowe jest wczesne rozpoznanie objawów. Ten przewodnik przedstawia najczęstsze schorzenia układu trawiennego, ich objawy, przyczyny oraz to, co można zrobić, aby wspierać zdrowie psa.
Czym są zaburzenia żołądkowo-jelitowe (GI) i trawienne?
Zaburzenia i choroby żołądkowo-jelitowe (GI) dotyczą żołądka i jelit psa, zazwyczaj powodując objawy takie jak wymioty oraz biegunka. Można zauważyć krew w kale psa lub wodnisty kał. Każde zaburzenie, które ogranicza trawienie lub wchłanianie pokarmu bądź zmienia jego pasaż przez przewód pokarmowy, można określić jako zaburzenie trawienne. Prawidłowe trawienie jest niezbędne, aby pies mógł wykorzystywać składniki odżywcze z pożywienia do budowy i regeneracji tkanek oraz pozyskiwania energii. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej oraz niedożywienia, dlatego ważne jest rozpoznanie objawów i konsultacja z lekarzem weterynarii.
Rodzaje i przyczyny zaburzeń żołądkowo-jelitowych i trawiennych u psów
Istnieje wiele różnych rodzajów zaburzeń trawiennych u psów, dlatego lekarz weterynarii może przeprowadzić badania w celu ustalenia dokładnej przyczyny problemu. Przyczyny mogą obejmować zjedzenie czegoś nieodpowiedniego (czyli czegoś innego niż zwykła karma), niepożądane reakcje na pokarm, infekcje lub niedobór enzymów trawiennych. Niektóre rasy, takie jak dog niemiecki, owczarek niemiecki, golden retriever czy collie, są bardziej podatne na określone problemy trawienne. Do najczęściej diagnozowanych schorzeń należą:
Ostre zapalenie żołądka i jelit
Jest to najczęstsza przyczyna „rozstroju żołądka” u psów. Zwykle obejmuje wymioty i biegunkę, które pojawiają się nagle, ale może występować również sama biegunka. Może być spowodowane wieloma czynnikami, takimi jak zjedzenie czegoś nieświeżego lub nieodpowiedniego, pasożyty, wirusy czy ciała obce.
Przewlekła enteropatia lub nieswoiste zapalenie jelit
W przeciwieństwie do wcześniej wspomnianych dolegliwości o nagłym początku, przewlekłe enteropatie rozwijają się wolniej i mają tendencję do długotrwałego przebiegu. Biegunka oraz utrata masy ciała są częstymi objawami. Również w tym przypadku przyczyny mogą być różnorodne, na przykład niepożądane reakcje na pokarm czy czynniki genetyczne.
Zapalenie okrężnicy (colitis)
Okrężnica jest częścią jelita grubego, a jej stan zapalny określa się jako zapalenie okrężnicy. Objawy są zazwyczaj bardzo charakterystyczne i większość psów wykazuje podobne oznaki – wyglądają, jakby pilnie potrzebowały się wypróżnić, napinają się podczas próby oddania kału, ale wydalana ilość jest niewielka, a jednym z klasycznych objawów jest obecność świeżej krwi i/lub śluzowatej wydzieliny w kale.
Zapalenie trzustki
Zapalenie trzustki u psów jest poważnym schorzeniem i może stanowić zagrożenie życia. Do typowych objawów należą nagłe wymioty, apatia oraz brak apetytu. Jest to również bardzo bolesny stan, dlatego pies może być niespokojny i przyjmować tzw. pozycję „ukłonu do zabawy”. Jeśli masz jakiekolwiek obawy, że u psa może występować zapalenie trzustki, należy jak najszybciej udać się do lekarza weterynarii.
Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (EPI)
Ta brzmiąca skomplikowanie nazwa opisuje stan, w którym u psów brakuje określonych enzymów niezbędnych do trawienia. Trzustka produkuje część tych enzymów, a gdy ich brakuje, pokarm przechodzi przez przewód pokarmowy bez możliwości prawidłowego wykorzystania składników odżywczych przez organizm. Psy często mają bardzo duży apetyt, a jednocześnie tracą masę ciała i wyglądają na niezdrowe. Ponieważ nie trawią tłuszczu prawidłowo, ich kał może mieć szarawy kolor. Niektóre rasy, takie jak owczarek niemiecki, są bardziej na to podatne niż inne. Uzupełnianie diety o brakujące enzymy zazwyczaj przynosi dobre rezultaty.
Niepożądane reakcje na pokarm (AFR)
AFR to alergie i nietolerancje pokarmowe. Psy mogą niekorzystnie reagować na niektóre pokarmy z wielu różnych powodów. Łącznie reakcje te określa się mianem niepożądanych reakcji na pokarm. Prawdziwe alergie pokarmowe występują rzadziej, niż się powszechnie uważa, i zazwyczaj są wywoływane reakcją na białka zawarte w pokarmie, takie jak wołowina, kurczak oraz produkty mleczne. Alergie pokarmowe mogą powodować wymioty, biegunkę oraz problemy skórne, takie jak świąd.
Zaparcia
Podobnie jak u ludzi, gdy pies ma zaparcia, oddawanie kału staje się trudne, a wypróżnienia mogą występować znacznie rzadziej. Zaparcia mogą mieć wiele różnych przyczyn. Spożywanie kości może powodować twardy kał, który jest trudny do wydalenia, a odwodnienie lub spowolniona perystaltyka jelit sprawiają, że stolec staje się suchy i trudny do usunięcia.
Czy mój pies ma zaburzenia trawienne?
Najczęstszymi objawami zaburzeń trawiennych są miękki kał lub biegunka. Jeśli u psa występują problemy trawienne, można również zauważyć niektóre lub wszystkie z poniższych objawów.
- Wymioty
- Ulewanie (regurgitację)
- Wzdęcia
- Osłabienie
- Biegunkę/Zaparcia
Przewlekła choroba żołądkowo-jelitowa może być wyniszczającym problemem u wielu psów i wymaga badań oraz dokładnej diagnostyki przeprowadzonej przez lekarza weterynarii.
Kiedy problemy trawienne u psów stanowią nagły przypadek?
Podobnie jak u ludzi w przypadku rozstroju żołądka, wiele łagodnych przypadków ostrego zapalenia żołądka i jelit może ustąpić samoistnie. Gdy organizm całkowicie usunie czynnik wywołujący dolegliwości, jelita odzyskują prawidłowe funkcjonowanie i wracają do normy. Podawanie psu lekkostrawnej karmy rekonwalescencyjnej, którą można uzyskać od lekarza weterynarii, może pomóc w szybszym ustąpieniu tych problemów. Niektóre problemy żołądkowe i zaburzenia trawienne u psów mogą być poważne, a nawet zagrażające życiu, i wymagają bardzo szybkiej interwencji lekarza weterynarii. Należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii, jeśli występuje którakolwiek z poniższych sytuacji:
- Pies jest apatyczny, przygnębiony lub niechętny do ruchu.
- Pies jest odwodniony. Jeśli nie masz pewności, możesz wykonać test fałdu skórnego. Delikatnie unieś skórę nad łopatkami, a następnie puść ją. Powinna natychmiast wrócić na swoje miejsce. Jeśli powrót skóry jest spowolniony, oznacza to, że pies jest odwodniony, a jeśli pozostaje w miejscu ujęcia fałdu, świadczy to o ciężkim odwodnieniu. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku szczeniąt, małych psów oraz psów w wieku senioralnym, ponieważ u nich odwodnienie i pogorszenie stanu zdrowia mogą wystąpić znacznie szybciej niż u dorosłych psów.
- Pies wymiotuje od ponad 24 godzin.
- Pies wydaje się odczuwać ból – może to objawiać się zgarbieniem, skomleniem, niechęcią do ruchu lub przyjmowaniem pozycji „ukłonu do zabawy” bez wyraźnej przyczyny.
- Pies nie chce jeść.
- Pies próbuje wymiotować, ale nie może. Może to być objaw skrętu jelit, który stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia.
- W wymiocinach obecna jest krew lub treść przypominająca „fusy z kawy”, albo kał jest bardzo ciemny lub czarny. Może to wskazywać na krwawienie w obrębie jelit.
Postępowanie w zaburzeniach trawiennych u psów: znaczenie żywienia
Zaburzenia trawienne są dość powszechne i w większości przypadków ustępują w ciągu kilku dni. Lekarz weterynarii może zalecić przez kilka dni stosowanie karmy rekonwalescencyjnej dla przewodu pokarmowego, aby wspomóc regenerację jelit i zapewnić psu optymalne żywienie w tym okresie. Takie karmy są lekkostrawne i zawierają wysokiej jakości źródła białka. Posiadają również optymalnie dobrane mieszanki błonnika, wspierające odbudowę mikrobiomu jelitowego, a także dodatek przeciwutleniaczy i kwasów tłuszczowych omega, które pomagają łagodzić stan zapalny jelit. Nie należy wstrzymywać podawania pokarmu psu, chyba że aktywnie wymiotuje. Żywienie jest kluczowe dla regeneracji jelit.
Niektóre psy wymagają długoterminowego postępowania, ponieważ mają nawracające lub przewlekłe problemy trawienne. Zmiana diety często jest jedyną metodą leczenia wielu zaburzeń trawiennych u psów. Pokarmy stosowane w leczeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych różnią się w zależności od przyczyny podstawowej oraz objawów choroby. Oto rodzaje karm, które może otrzymywać pies:
Diety oparte na hydrolizowanym białku lub nowym źródle białka w przypadku niepożądanych reakcji na pokarm. Takie karmy mają na celu wyeliminowanie składnika, na który pies reaguje.
Diety hydrolizowane to diety, w których białko zostało rozbite na bardzo małe cząsteczki, zbyt małe, aby układ odpornościowy mógł rozpoznać je jako alergeny. Teoretycznie tego typu karmy mogą być stosowane u każdego psa z dowolną niepożądaną reakcją na pokarm (AFR).
Diety z nowym źródłem białka są dobierane tak, aby pies otrzymywał białka, których wcześniej nie spożywał. Takie diety zazwyczaj zawierają jedno źródło białka zwierzęcego, takie jak kaczka, dziczyzna, a nawet owady. Dobór odpowiedniej diety może być trudny, jeśli opiekun oraz lekarz weterynarii nie mają pewności, jakie produkty pies jadł lub nie jadł w przeszłości.
- Diety niskotłuszczowe lub ultraniskotłuszczowe dla psów z zapaleniem trzustki.
- Karmy o wysokiej zawartości błonnika prebiotycznego. Takie produkty są szczególnie korzystne w wielu przypadkach biegunki i wspierają zdrowie oraz funkcjonowanie mikrobiomu jelitowego. Mogą one również pomagać psom z niektórymi przewlekłymi enteropatiami.
- Karmy o wysokiej zawartości włókna surowego. Są one stosowane u psów z cukrzycą w celu spowolnienia uwalniania glukozy do krwi. Są także przydatne w niektórych przypadkach zaparć oraz u psów, które często wymagają opróżniania gruczołów okołoodbytowych. Wysoka zawartość błonnika zwiększa objętość kału i może pomóc zmniejszyć gromadzenie się wydzieliny w gruczołach okołoodbytowych.
Ważne jest, aby nigdy nie rozpoczynać stosowania diety terapeutycznej bez wyraźnego zalecenia lekarza weterynarii, szczególnie w przypadku rosnącego szczenięcia z problemami trawiennymi. Wiele z powyższych karm nie jest odpowiednich dla prawidłowego wzrostu.
Większość zaburzeń trawiennych u psów ustępuje samoistnie, jednak niektóre wymagają dożywotniego postępowania żywieniowego. Współpracuj z zespołem lekarzy weterynarii i stosuj się do ich zaleceń, a Twój pies będzie miał szansę na szczęśliwe i zdrowe życie wolne od dolegliwości trawiennych.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące zaburzeń żołądkowo-jelitowych u psów
Jakie są najczęstsze przyczyny problemów trawiennych u psów?
Najczęstszą przyczyną jest zjedzenie czegoś nieodpowiedniego. Inne przyczyny obejmują zapalenie trzustki, zapalenie okrężnicy, pasożyty, infekcje oraz ciała obce.
Skąd wiadomo, że problem żołądkowy u psa jest poważny?
Należy skonsultować się z lekarzem weterynarii, jeśli w wymiocinach lub kale występuje krew, kał ma czarny kolor, pojawia się apatia, ból, odwodnienie, utrata apetytu lub nieskuteczne próby wymiotów.
Czy karma dla psa może powodować zaburzenia trawienne?
Tak. U psów mogą występować niepożądane reakcje na pokarm, często na białka takie jak kurczak czy wołowina. Lekarz weterynarii może zalecić dietę hydrolizowaną lub dietę z nowym źródłem białka w celu leczenia tych przypadków.
Jak leczy się problemy trawienne u psów?
Zależy to od przyczyny podstawowej, ale może obejmować leczenie wspomagające, takie jak płynoterapia, zmiany diety oraz leki przeciw wymiotom i zmniejszające stan zapalny. Psy z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki (EPI) wymagają suplementacji enzymów.
Czy można zapobiegać problemom trawiennym u psa?
Częściowo tak. Należy utrzymywać stałą dietę, unikać pokarmów przeznaczonych dla ludzi (wiele z nich, takich jak czekolada, cebula, winogrona, rodzynki oraz substancje słodzące, np. ksylitol, jest toksycznych), przechowywać żywność oraz środki chemiczne w domu poza zasięgiem oraz dbać o aktualne odrobaczanie i szczepienia.
Opracowanie zweryfikowane przez: Karen Shenoy, DVM, oraz Emma Milne, BVSc FRCVS.
Powiązane produkty
HILL'S SCIENCE PLAN Adult Small & Mini Sucha karma dla psów z jagnięciną i ryżem
Hill's Science Plan Karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z jagnięciną i ryżem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
To karma dostosowana do unikalnych potrzeb małych psów ras w szczytowym okresie ich życia.
Hill's Science Plan Light karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
Pomaga psu utrzymać dobrą kondycję i wspiera aktywność dzięki naszej niskokalorycznej karmie o doskonałym smaku.
Precyzyjne odżywianie dla mniej aktywnych dorosłych psów małych ras, które wymagają niskokalorycznej karmy, aby utrzymać zdrową wagę i styl życia.
HILL'S SCIENCE PLAN Puppy Small & Mini Sucha karma dla psów z kurczakiem
Hill's Science Plan karma dla szczeniąt ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
W 100% zbilansowane odżywianie wspierające optymalny wzrost i układ odpornościowy.
HILL'S SCIENCE PLAN Mature Adult Small & Mini Sucha karma dla psów z kurczakiem
Hill's Science Plan Karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
Żywienie dostosowane do potrzeb małych psów w procesie starzenia się Specjalnie opracowana synergiczna mieszanka składników odżywczych zapewnia energię i wigor.
Powiązane artykuły
Dlaczego mój pies traci na wadze?
Poznaj najczęstsze przyczyny utraty wagi przez psa i dowiedz się, kiedy zwrócić się o pomoc. Dowiedz się więcej na Hill's Pet Polska i odkryj rady ekspertów na temat zdrowia psów.
Psy ras miniaturowych: co musisz wiedzieć
Uzyskaj niezbędne informacje na temat opieki nad psami ras miniaturowych i ich unikalnych potrzeb. Aby uzyskać kompleksowe wskazówki dotyczące ras miniaturowych i wsparcia dla psów, odwiedź Hill's Pet Polska.
Niebezpieczeństwa związane z nasionami traw w psiej sierści
Dowiedz się więcej o zagrożeniach związanych z nasionami traw oraz o tym, jak chronić sierść i ogólny stan zdrowia psa. Uzyskaj wskazówki i pomoc na Hill's Pet Polska, by zapewnić pupilowi bezpieczeństwo.
Dlaczego labradory są zawsze głodne? Nauka o sytości
Dowiedz się, co kryje się za niezaspokojonym apetytem Twojego labradora i z czego może on wynikać. Dowiedz się więcej o potrzebach żywieniowych swojego pupila na Hill's Pet Polska.
Pomóż psu schudnąć... tak, by nawet tego nie zauważył
Nasza niskokaloryczna formuła wspiera zdrową wagę Twojego psa - bez rezygnacji ze smaku. Zawiera wysokiej jakości białko, które wspomaga rozwój szczupłej masy mięśniowej, oraz starannie dobrane składniki odżywcze. Dzięki klinicznie przebadanym przeciwutleniaczom oraz witaminom C i E, wspomaga naturalną odporność i ogólne zdrowie pupila.
Pomóż psu schudnąć... tak, by nawet tego nie zauważył
Nasza niskokaloryczna formuła wspiera zdrową wagę Twojego psa - bez rezygnacji ze smaku. Zawiera wysokiej jakości białko, które wspomaga rozwój szczupłej masy mięśniowej, oraz starannie dobrane składniki odżywcze. Dzięki klinicznie przebadanym przeciwutleniaczom oraz witaminom C i E, wspomaga naturalną odporność i ogólne zdrowie pupila.