Jeśli u Twojego psa kiedykolwiek wystąpiły problemy trawienne, z pewnością nie jest to odosobniony przypadek. Problemy jelitowe, takie jak wymioty i biegunka, są u psów dość powszechne. Często mają one charakter jednorazowy i ustępują samoistnie, na przykład po zjedzeniu czegoś z kosza na śmieci, jednak u niektórych psów występują nawracająco, co może być związane z zaburzeniami mikrobiomu.
Dopiero w ostatnich latach zaczęto rozumieć znaczenie tego niewielkiego, tętniącego życiem świata mikroorganizmów, który nazywamy mikrobiomem jelitowym. Utrzymuje on jelita psa w dobrej kondycji, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a nawet może wpływać na masę ciała, nastrój i zachowanie.
W tym artykule przyjrzymy się dokładnie, czym jest mikrobiom jelitowy, dlaczego jest tak istotny oraz co można zrobić, aby wspierać zdrowie jelit i prawidłowe funkcjonowanie mikrobiomu psa.
Czym jest mikrobiom jelitowy u psów i dlaczego ma znaczenie?
Mikrobiom jelitowy psa składa się z bilionów bakterii oraz innych mikroorganizmów. Te „dobre” bakterie rozkładają błonnik zawarty w pożywieniu psa, którego organizm nie jest w stanie samodzielnie strawić. Do najczęściej występujących bakterii w jelitach psów należą Firmicutes, Bacteroidetes, Fusobacteria oraz Actinobacteria. Dlaczego więc ma to znaczenie?
Trawienie i odżywianie
Jak już wspomniano, bakterie trawią błonnik pokarmowy, którego organizm psa nie jest w stanie samodzielnie strawić. W procesie tego trawienia bakterie wytwarzają kwasy tłuszczowe, tzw. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wspierają zdrowie jelit oraz pomagają w przyswajaniu składników odżywczych z diety.
Układ odpornościowy
Zrównoważony i zdrowy mikrobiom jelitowy reguluje pH w jelitach, co hamuje rozwój „złych” bakterii mogących powodować zaburzenia trawienne. Układ odpornościowy składa się z milionów komórek zwalczających infekcje, a około trzy czwarte z nich znajduje się w jelitach. Mikrobiom jelitowy wspiera zdrowie tych komórek oraz ogranicza stany zapalne. Zdrowie jelit psa jest najlepsze, gdy zachowana jest właściwa równowaga między bakteriami a układem odpornościowym. To gra zespołowa!
Nastrój i zachowanie
To jeden z najbardziej fascynujących aspektów badań nad mikrobiomem. „Oś jelitowo-mózgowa” to dwukierunkowy szlak komunikacji między bakteriami mikrobiomu jelitowego a mózgiem psa. Podobnie jest u ludzi. Za pośrednictwem osi jelitowo-mózgowej bakterie mogą wpływać na nastrój, zachowanie oraz wydzielanie hormonów, takich jak kortyzol, w odpowiedzi na stres.
Większość problemów behawioralnych u psów wynika ze stresu i lęku. Może to wynikać z lęku separacyjnego lub niewłaściwej socjalizacji w okresie szczenięcym, jednak obecnie wiadomo, że niezrównoważony mikrobiom również może odgrywać w tym rolę. Z kolei żywienie wspierające zdrowy mikrobiom może pozytywnie wpływać na nastrój.
Otyłość i zmiany masy ciała
Badania pokazują, że psy z nadwagą i otyłością mają inny skład bakterii w mikrobiomie w porównaniu do psów o prawidłowej masie ciała. W rzeczywistości zmiana mikrobiomu może pomóc psom schudnąć, a także zwiększyć ich odporność na niezdrowe przybieranie na masie.
Ostatecznie mikrobiom to nie tylko kwestia zdrowego trawienia – ma on znacznie szersze znaczenie dla ogólnego zdrowia fizycznego i emocjonalnego zarówno ludzi, jak i psów.
Co wpływa na zdrowie jelit u psów? Dobre, złe i brzydkie
Istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na zdrowie jelit oraz mikrobiom u psów.
Dieta
To właśnie pożywienie, które podajemy psom, ostatecznie odżywia bakterie tworzące mikrobiom, dlatego dieta ma ogromne znaczenie. Białko, węglowodany oraz błonnik prebiotyczny są szczególnie istotne. Diety zawierające różne poziomy tych składników będą sprzyjały powstawaniu odmiennych populacji bakterii. Na przykład koty potrzebują w diecie znacznie większej ilości białka niż psy, dlatego ich mikrobiom jelitowy jest inny. Zazwyczaj diety bogate w błonnik prebiotyczny (czyli błonnik odżywiający bakterie) są korzystne dla zrównoważonego mikrobiomu i zdrowych jelit.
Suplementy probiotyczne
Probiotyki to suplementy zawierające same bakterie. Możesz znać produkty dla ludzi, takie jak jogurty reklamowane jako zawierające „dobre bakterie”. Potencjalnym problemem takiego podejścia jest trudność w zagwarantowaniu, że bakterie przetrwają wszystkie procesy trawienne i dotrą w miejsce, gdzie są potrzebne, w żywej formie. Dlatego obecnie większą uwagę przykłada się do suplementacji błonnikiem prebiotycznym, który z definicji nie może zostać strawiony, zanim dotrze do odpowiedniego miejsca.
Wiek
Mikrobiom rozwija się wraz z indywidualnym psem i staje się coraz bardziej zróżnicowany w miarę jego dorastania. Okres dorosłości to moment, w którym mikrobiom osiąga swoją największą różnorodność. Badania pokazują, że mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem, a zmiany te są powiązane ze zmianami funkcji poznawczych oraz zachowania u starszych psów.
Stres i lęk
Są one nierozerwalnie związane z mikrobiomem jelitowym, ale ponownie kluczowa jest równowaga. Zdrowy mikrobiom może wpływać na nastrój i poziom lęku, jednak działa to również w drugą stronę. Przewlekły stres i lęk mogą negatywnie wpływać na zdrowie jelit oraz układ odpornościowy, a także prowadzić do zaburzeń trawiennych.
Stosowanie antybiotyków
Lekarze, lekarze weterynarii oraz inni naukowcy na całym świecie starają się ograniczyć stosowanie antybiotyków. Ma to na celu ochronę środowiska oraz zmniejszenie ryzyka rozwoju oporności na antybiotyki, ale może być również korzystne dla pojedynczego pacjenta, ponieważ antybiotyki mogą mieć silnie destrukcyjny wpływ na mikrobiom jelitowy. Minęły czasy, w których opiekunowie psów powinni oczekiwać przepisywania antybiotyków przy każdym łagodnym zaburzeniu żołądkowo-jelitowym.
Inne schorzenia
Praktycznie każdy inny stan zdrowotny psa może wpływać na jego zdrowie jelit. Może to wynikać z konieczności stosowania leków lub zmian diety, albo z przewlekłego bólu i stresu.
Co się dzieje, gdy równowaga zostaje zaburzona?
Zdrowy, zrównoważony mikrobiom jelitowy znajduje się w stanie tzw. „eubiozy”. Gdy równowaga zostaje zaburzona, mówimy o „dysbiozie”. Klasycznym przykładem jest sytuacja, gdy psu podaje się antybiotyki z powodu głębokiej infekcji skórnej – leczenie pomaga skórze, ale jednocześnie niszczy „dobry” mikrobiom, dając „złym” bakteriom szansę na namnażanie się. Dysbioza może skutkować:
- Objawy fizyczne, takie jak biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej, nadmierne gazy lub wzdęcia, a także ewentualnie wymioty.
- Objawy psychiczne, takie jak lęk, zmiany nastroju lub zmiany w zachowaniu.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące zdrowia swojego psa, zawsze warto skorzystać z pomocy jak najwcześniej, aby uniknąć opóźnienia diagnozy i nasilenia objawów.
Jak mogę wspierać mikrobiom mojego psa?
Ponieważ mikrobiom jest tak istotną i integralną częścią organizmu psa, dbanie o niego to coś więcej niż tylko prawidłowe żywienie – zaczyna się ono jeszcze zanim pies się urodzi.
- Wybieraj swojego psa oraz hodowcę z rozwagą. Pochodzenie szczenięcia od zdrowych, spokojnych rodziców o stabilnym temperamencie będzie doskonałym początkiem. Stres, nawet w okresie życia płodowego, może powodować problemy w późniejszym życiu. Dobry hodowca powinien wychować dobrze zrównoważonego szczeniaka.
- Zawsze szczep. Ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (a w zbyt wielu przypadkach także śmierć) spowodowane chorobami wirusowymi, którym można zapobiec, mogą prowadzić do długotrwałych problemów z jelitami.
- Zapewnij swojemu psu optymalne żywienie od samego początku. Skonsultuj się z lekarzem weterynarii w sprawie najlepszej karmy na każdym etapie życia. Pierwsze 12 miesięcy są kluczowe dla ogólnego zdrowia, a także zdrowia jelit.
- Utrzymuj swojego psa w szczupłej, aktywnej kondycji. Zmniejsza to stres i wspiera prawidłową pracę jelit.
- Zawsze szukaj pomocy u lekarza weterynarii jak najwcześniej, jeśli podejrzewasz problem. Wczesna diagnoza i leczenie są zawsze najlepszym rozwiązaniem.
- Jeśli Twój pies ma zaburzenia trawienne, stosuj się do zaleceń lekarza weterynarii dotyczących najlepszego sposobu postępowania żywieniowego. Dostępne są karmy terapeutyczne przeznaczone do szerokiego zakresu zaburzeń żołądkowo-jelitowych.
Zdrowie jelit psa – podsumowanie
Mikrobiom jest fascynującym, niewielkim kosmosem. Badania prowadzone w Wielkiej Brytanii i Europie są nieustannie kontynuowane, aby odkryć jego tajemnice i w pełni zrozumieć jego potencjał. W międzyczasie świadomość jego znaczenia oraz pozostawanie w regularnym kontakcie z zespołem opieki weterynaryjnej zapewni Twojemu psu najlepszą szansę na długie, zdrowe i szczęśliwe życie, co oznacza maksymalnie długi czas spędzony z Twoim najlepszym przyjacielem. Wszyscy na tym zyskują!
Mikrobiom jelitowy psa – najczęściej zadawane pytania
Czym jest mikrobiom jelitowy u psów?
Mikrobiom jelitowy składa się z bilionów korzystnych bakterii. Wspierają one trawienie, zdrowie komórek jelitowych oraz układ odpornościowy, a także wpływają na nastrój i zachowanie poprzez oś jelitowo-mózgową.
Jakie jedzenie jest najlepsze dla mikrobiomu u psów?
Ogólnie rzecz biorąc, najlepsze są pokarmy bogate w błonnik prebiotyczny. To właśnie ten rodzaj błonnika odżywia bakterie tworzące mikrobiom.
Skąd mam wiedzieć, czy jelita mojego psa są zdrowe?
Zdrowe jelita produkują regularny, dobrze uformowany kał. Prawie każde odstępstwo od tego może być oznaką problemu i warto je skonsultować, chyba że utrzymuje się tylko dzień lub dwa.
Co zaburza mikrobiom?
Główne przyczyny tego to:
- Niewłaściwe żywienie
- Stosowanie antybiotyków
- Wiek
- Stres i lęk
Zweryfikowane przez Karen Shenoy, lekarza weterynarii.
Powiązane produkty
HILL'S SCIENCE PLAN Adult Small & Mini Sucha karma dla psów z jagnięciną i ryżem
Hill's Science Plan Karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z jagnięciną i ryżem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
To karma dostosowana do unikalnych potrzeb małych psów ras w szczytowym okresie ich życia.
HILL'S SCIENCE PLAN Mature Adult Small & Mini Sucha karma dla psów z kurczakiem
Hill's Science Plan Karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
Żywienie dostosowane do potrzeb małych psów w procesie starzenia się Specjalnie opracowana synergiczna mieszanka składników odżywczych zapewnia energię i wigor.
HILL'S SCIENCE PLAN Puppy Small & Mini Sucha karma dla psów z kurczakiem
Hill's Science Plan karma dla szczeniąt ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
W 100% zbilansowane odżywianie wspierające optymalny wzrost i układ odpornościowy.
Hill's Science Plan Light karma dla dorosłych psów ras małych i miniaturowych z kurczakiem to pełnoporcjowa karma dla psów, opracowana specjalnie z wykorzystaniem technologii ActivBiome+ Multi-Benefit.
Pomaga psu utrzymać dobrą kondycję i wspiera aktywność dzięki naszej niskokalorycznej karmie o doskonałym smaku.
Precyzyjne odżywianie dla mniej aktywnych dorosłych psów małych ras, które wymagają niskokalorycznej karmy, aby utrzymać zdrową wagę i styl życia.
Powiązane artykuły
Przyczyny Wymiotów u psa i co Mogą Oznaczać
Wymioty u psów nie należą do rzadkości. W rzeczywistości istnieje wiele powodów, dla których psy mogą wymiotować – niektóre z nich są poważne. Dowiedz się więcej o wymiotach u psa
Zaburzenia Żołądkowo-jelitowe i Trawienne u Psów: Rodzaje i Przyczyny
Dowiedz się, jak rozpoznawać zaburzenia trawienne u psów, w tym biegunkę i wymioty, oraz kiedy należy skorzystać z opieki lekarza weterynarii i dostosować żywienie.
Wszystko, co musisz wiedzieć o wszczepianiu mikroczipów psom
Dowiedz się, dlaczego czipowanie psów jest kluczowe dla ich bezpieczeństwa. Poznaj korzyści, koszty oraz szczegóły, które pomogą chronić Twojego pupila. Zobacz więcej na stronie Hill's Pet Polska.
Kompletny Przewodnik po Cyklu Życia psa Według Wieku
Poznaj wszystkie etapy życia psa – od okresu szczenięcego, przez dorosłość, aż po lata senioralne – i dowiedz się, jak zapewnić mu najlepszą opiekę na każdym z nich
Pomóż psu schudnąć... tak, by nawet tego nie zauważył
Nasza niskokaloryczna formuła wspiera zdrową wagę Twojego psa - bez rezygnacji ze smaku. Zawiera wysokiej jakości białko, które wspomaga rozwój szczupłej masy mięśniowej, oraz starannie dobrane składniki odżywcze. Dzięki klinicznie przebadanym przeciwutleniaczom oraz witaminom C i E, wspomaga naturalną odporność i ogólne zdrowie pupila.
Pomóż psu schudnąć... tak, by nawet tego nie zauważył
Nasza niskokaloryczna formuła wspiera zdrową wagę Twojego psa - bez rezygnacji ze smaku. Zawiera wysokiej jakości białko, które wspomaga rozwój szczupłej masy mięśniowej, oraz starannie dobrane składniki odżywcze. Dzięki klinicznie przebadanym przeciwutleniaczom oraz witaminom C i E, wspomaga naturalną odporność i ogólne zdrowie pupila.