Czy koty mogą mieć alergie? Objawy, najczęstsze rodzaje i metody leczenia

Najczęstsze przyczyny alergii u kotów

Do najczęstszych rodzajów alergii dotykających koty należą:

1.  Alergie na pchły

Złapanie pcheł to normalna sprawa u kotów. Nawet jeśli Twój kot jest kotem domowym, pchły mogą się do niego „przypiąć” na ubraniach, podobnie jak u zwierzaków odwiedzających dom. Większość zwierzaków nie ma problemów z powodu pcheł, ale niektóre koty uczulają się na ukąszenia pcheł i wtedy sprawa wygląda inaczej.

Alergia na pchły jest jednym z najczęściej występujących schorzeń skóry u kotów. Alergia na pchły jest wywołana reakcją na ślinę przenoszoną przez ukąszenie pchły. Często pchły  pozostają niewidoczne zarówno dla opiekuna zwierzęcia, jak i dla lekarza weterynarii podczas badania. Wystarczy kilka ukąszeń, aby wywołać intensywne swędzenie charakterystyczne dla alergii na pchły. Objawy kliniczne mogą obejmować swędzenie, utratę sierści, zaczerwienienie skóry oraz strupy, które najczęściej pojawiają się na głowie, szyi oraz dolnej części grzbietu lub ogonie. Ta silna reakcja na nawet sporadyczne ukąszenia sprawia, że alergie na pchły są trudniejsze do opanowania niż mnogość pcheł u kota, który nie jest uczulony.

2. Alergie środowiskowe – atopowe zapalenie skóry i kontaktowe zapalenie skóry

Koty mogą również mieć reakcje alergiczne na czynniki środowiskowe, podobnie jak ludzie. Należą do nich atopowe zapalenie skóry oraz kontaktowe zapalenie skóry. Atopia, czyli atopowe zapalenie skóry, to reakcja na alergeny środowiskowe, takie jak drzewa, trawa, pleśń i roztocza kurzu domowego. Z powodu alergii na rośliny, koty atopowe mogą doświadczać wyraźnych sezonowych zaostrzeń, podobnie jak ludzie z katarem siennym. Z kolei roztocza kurzu i pleśnie mogą stanowić problem przez cały rok.

Kontaktowe zapalenie skóry to reakcja alergiczna na coś, czego kot faktycznie dotyka, na przykład plastiki stosowane w miskach na jedzenie i wodę, środki czystości i detergenty.

3. Alergie pokarmowe

W przeciwieństwie do sezonowych zaostrzeń obserwowanych u niektórych kotów atopowych, u kotów z alergiami pokarmowymi, głównym objawem skórnym jest stałe, niesezonowe swędzenie. Dodatkowo, niektóre koty z alergiami pokarmowymi mogą mieć także problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak wymioty, biegunka, utrata masy ciała i zmniejszony apetyt. I aby wszystko było jeszcze bardziej skomplikowane, niektóre koty mogą mieć wyłącznie objawy ze strony przewodu pokarmowego, bez żadnych zmian skórnych!

Koty mogą być uczulone na różne pokarmy, ale najczęstszymi alergenami są kurczak, wołowina, ryby oraz produkty mleczne. Reakcje alergiczne na pokarm dotyczą praktycznie zawsze białek zawartych w jedzeniu.

Jak diagnozuje się alergie u kotów?

Dotarcie do sedna problemu alergii może być czasochłonne i kosztowne, więc bądź przygotowany. W przypadku objawów skórnych istnieje wiele innych przyczyn  poza alergiami, które mogą być problemem, i Twój lekarz weterynarii będzie musiał je również wziąć pod uwagę. To kwestia systematycznego wykluczania lub potwierdzania poszczególnych przyczyn. Ważne jest również, aby pamiętać, że Twój kot może być uczulony na kilka różnych czynników jednocześnie.

1. Alergia na pchły: To często jedna z łatwiejszych do zdiagnozowania alergii. Rozmieszczenie utraty sierści i strupów jest bardzo typowe, a lekarz weterynarii będzie również szukał tzw. „brudu pcheł”. Jest to kał pcheł, czyli w zasadzie strawiona krew. Pchły spędzają większość czasu na miękkich meblach w Twoim domu, a nie na Twoim kocie, więc możesz ich nigdy nie zobaczyć, chyba że masz poważną inwazję. Ale szukanie odchodów pcheł jest łatwe do zrobienia w domu. Potrzebujesz tylko grzebienia o drobnych zębach i kawałka białego ręcznika papierowego. Przeczesz sierść kota grzebieniem na ręcznik papierowy. Jeśli zobaczysz czarne drobinki, zwilż je wodą. Jeśli to tylko brud z turlania się po ogrodzie, nic się nie stanie; jeśli to brud pcheł, papier zabarwi się na czerwono.

2. Alergie środowiskowe: Większość przypadków atopii można zdiagnozować za pomocą testów skórnych lub, coraz częściej, testów krwi. Testy skórne polegają na przycięciu niewielkiego fragmentu sierści z boku kota i wstrzyknięciu małych ilości różnych alergenów w układzie siatki. Po 15-30 minutach wokół miejsc, na które kot jest uczulony, pojawią się opuchnięte, czerwone kropki. Jest to bardzo dokładna metoda. Testy krwi są łatwiejsze do wykonania, ale nieco mniej wiarygodne.
   
   Alergie kontaktowe wyklucza się lub potwierdza, zmieniając miski na ceramiczne oraz używając innych detergentów przez określony czas.

3. Alergie pokarmowe: Najłatwiejszym sposobem na zdiagnozowanie lub wykluczenie alergii pokarmowej jest tzw. próba eliminacyjna diety. Polega ona na karmieniu kota pokarmem, który jest albo nowy (novel), albo hydrolizowany. Nowa dieta to taka, która zawiera źródła białka i węglowodanów, których kot nigdy wcześniej nie jadł, a więc nie może na nie być uczulony. Może to być trudne, ponieważ przez lata wiele kotów dostaje różne rodzaje jedzenia i może także jeść w innych miejscach. Dieta hydrolizowana to taka, w której białka zostały rozbite na bardzo małe fragmenty, zbyt małe, aby układ odpornościowy mógł je rozpoznać. Teoretycznie diety hydrolizowane można podawać każdemu zwierzakowi z niepożądaną reakcją na pokarm.
   
   For skin symptoms, your cat must be fed an elimination diet for at least 12 weeks. Gut signs usually resolve much faster, within 2-4 weeks. It’s essential while your cat is on one of these trials that you feed it nothing else.
   
   W przypadku objawów skórnych kot powinien być karmiony dietą eliminacyjną przez co najmniej 12 tygodni. Objawy ze strony przewodu pokarmowego zazwyczaj ustępują szybciej, w ciągu 2-4 tygodni. Podczas trwania próby eliminacyjnej niezwykle ważne jest, aby kot nie otrzymywał niczego poza tą dietą.
   
   Na końcu próby, jeśli objawy ustąpiły, można zdecydować się na kontynuowanie karmienia tym pokarmem. Niektórzy opiekunowie chcą urozmaicić dietę, więc można próbować dodawać produkty pojedynczo, aby sprawdzić, czy wywołują one nawrót objawów. Na przykład, odrobina gotowanego kurczaka dodana do terapeutycznej diety przez tydzień lub dwa. Twój lekarz weterynarii będzie w stanie Cię pokierować.

Jak już wspomnieliśmy, istnieje wiele innych przyczyn objawów skórnych, które czasem mogą wyglądać bardzo podobnie do alergii. Bądź cierpliwy wobec swojego lekarza weterynarii podczas prowadzenia badań diagnostycznych. Metodyczne podejście będzie lepsze na dłuższą metę.

Jak leczy się alergie u kotów?

Na wczesnym etapie lekarz weterynarii może zastosować leczenie mające na celu poprawę komfortu Twojego kota i zmniejszenie swędzenia. Może również przepisać antybiotyki, jeśli kot sam się ranił, a bakterie ze skóry przeniknęły i wywołały infekcję wtórną.

W dłuższej perspektywie, gdy kot zostanie już zdiagnozowany, główne rodzaje leczenia i terapii to:

1. Leki. Może to być:
   

   • Metoda na przerwanie cyklu swędzenia i drapania. Leki te obejmują takie środki jak sterydy i leki przeciwhistaminowe.

   • Próba zmniejszenia reakcji alergicznej. Są to leki działające na układ odpornościowy kota, zmniejszając jego nadreakcję na alergen.

   • Środki zapobiegawcze. Dla kotów z alergią na pchły leki zapobiegawcze są niezbędne. Twój lekarz weterynarii doradzi, jakich preparatów używać i jak często je stosować. Trzymanie się tego harmonogramu – i leczenie także środowiska domowego – jest kluczowe dla sukcesu.

   • Leki do stosowania miejscowego. Twój lekarz weterynarii może zalecić użycie szamponów lub leków stosowanych miejscowo, aby usunąć alergeny lub przynieść ulgę.

2. Eliminacja alergenów. Najlepszym sposobem leczenia alergii środowiskowych jest usunięcie czynnika wywołującego alergię z otoczenia. Stosowanie oczyszczaczy powietrza, częste odkurzanie oraz pranie legowisk kota i innych przedmiotów domowych, które mogą zatrzymywać alergeny, pomaga zmniejszyć ich ilość w środowisku. Pomocne może być także używanie metalowych misek i ich częste mycie, a także stosowanie bezzapachowych środków czystości, detergentów i żwirków.

3. Immunoterapia. To indywidualnie dopasowany program odczulania dla konkretnej alergii Twojego kota. Po przeprowadzeniu testów skórnych lub z krwi, lekarz weterynarii może zamówić taki program dla Ciebie. Polega on na podawaniu coraz większych dawek alergenów w różnych odstępach czasu. Dawki te początkowo są niemal niewyczuwalne i bardzo stopniowo zwiększane — zazwyczaj przez około rok — aż do momentu, gdy kot przestaje na nie reagować. Nie jest to gwarantowane wyleczenie, ale może przynieść ogromną poprawę u wielu zwierząt.

4. Dieta. Jak wspomniano wcześniej, po przeprowadzeniu próby eliminacyjnej może być konieczne podawanie kotu specjalistycznej diety terapeutycznej, aby uniknąć alergenów pokarmowych. Możliwe też, że wystarczy kupować określone karmy i unikać konkretnych składników. Dla kotów z atopią specjalna dieta również może być korzystna. Wiele diet opracowanych z myślą o problemach skórnych zawiera duże ilości kwasów tłuszczowych omega. Mają one działanie przeciwzapalne, a także wspomagają funkcje skóry. Teraz, gdy wiesz, że koty rzeczywiście mogą mieć alergie, warto zwracać uwagę na nadmierne drapanie, podrażnienia skóry lub problemy żołądkowo-jelitowe. Istnieje wiele możliwości leczenia w zależności od przyczyny alergii — od leków doustnych i miejscowych po specjalistyczne karmy. Dzięki odpowiedniemu planowi leczenia ustalonemu z lekarzem weterynarii, wiele kotów z alergiami może prowadzić szczęśliwe i pełne życie.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są pierwsze objawy alergii u kotów?

Pierwsze objawy alergii u kotów to często nadmierna pielęgnacja sierści, drapanie się i gryzienie skóry. Możesz także zauważyć podrażnienia skóry, zaczerwienienia, strupki lub utratę sierści. Problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak wymioty lub biegunka, również mogą być objawem — szczególnie w przypadku alergii pokarmowych.

Czy koty niewychodzące mogą mieć alergie?

Tak. Koty mogą być uczulone na wiele substancji obecnych w domu, na pokarm lub na unoszące się w powietrzu alergeny, takie jak pyłki. Pchły również mogą zostać wniesione do domu na ubraniach, więc koty niewychodzące także mogą mieć alergię na pchły.

Jaka jest najlepsza karma dla kotów z alergiami?

To zależy od rodzaju alergii. W przypadku alergii pokarmowych Twój kot może potrzebować diety hydrolizowanej. Niektóre diety terapeutyczne wspierają ogólny stan skóry u kotów z atopią. Porozmawiaj z lekarzem weterynarii o najlepszym rozwiązaniu dla Twojego kota.

Czy można wykryć alergie pokarmowe za pomocą badania krwi?

Dostępne są testy krwi na alergie pokarmowe, ale obecnie nie są jeszcze wiarygodne. Lepiej przeznaczyć pieniądze na próbę eliminacyjną.

Recenzji dokonali dr Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA i dr Emma Milne BVSc FRCVS.