Ryzyko raka piersi u ludzi jest powszechnie znane, jednak o nowotworach gruczołu mlekowego u kotów mówi się znacznie rzadziej. Może Cię zaskoczyć, że nowotwór gruczołu mlekowegojest trzecim najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kotów – po chłoniaku i nowotworach skóry.

Nowotwory gruczołu mlekowego u kotów bardzo często mają charakter złośliwy, co oznacza, że mogą szybko rozprzestrzeniać się na inne części organizmu, dlatego tak ważne jest ich wczesne wykrycie. W tym artykule omówimy wczesne objawy nowotworu gruczołu mlekowego u kotów, dostępne metody leczenia oraz – co szczególnie ważne – sposoby zmniejszenia ryzyka jego rozwoju.

Jakie są wczesne objawy nowotworu gruczołu sutkowego u kotów?

Najczęstszym objawem, który może wskazywać na nowotwór gruczołu mlekowego u kota, jest powiększający się guzek w obrębie listwy mlecznej, biegnącej wzdłuż klatki piersiowej i brzucha. Guzy mogą występować pojedynczo, skupiać się po jednej stronie ciała lub być rozmieszczone w różnych miejscach. Niestety, zanim opiekun zauważy niepokojącą zmianę, nowotwór może już rozprzestrzenić się na narządy wewnętrzne. Oprócz guzków lub obrzęków tkanki nowotwór gruczołu sutkowego u kotów może powodować również:

  • Wysypkę w obrębie gruczołów mlekowych
  • Zaczerwienienie i bolesność skóry
  • Obrzęk tkanki, któremu może towarzyszyć krwawienie lub wydzielina
  • Owrzodzenie tkanek
  • Czarną, martwiczą tkankę

Jakie są czynniki ryzyka rozwoju nowotworu gruczołu sutkowego u kotów?

Kotki niewysterylizowane a wysterylizowane:

Zdecydowanie największym czynnikiem ryzyka nowotworu gruczołu mlekowego u kotek jest brak sterylizacji. Rozwój nowotworu gruczołu mlekowego jest związany z hormonami – im więcej cykli hormonalnych przechodzi kotka, tym większe jest ryzyko rozwoju nowotworu.

Wiek:

Nowotwory gruczołu sutkowego najczęściej występują u starszych kotów, w wieku około 11-13 lat. Wynika to po części z faktu, że nowotwory występują częściej u starzejących się zwierząt, ale także z tego, że starsze, niewysterylizowane kotki są dłużej narażone na działanie hormonów.

Rasa:

U kotów niektórych ras, takich jak koty syjamskie i orientalne, nowotwór gruczołu mlekowego może rozwijać się w młodszym wieku niż u kotów nierasowych.

Płeć:

Może się to wydawać oczywiste, ale kotki są znacznie bardziej narażone na rozwój nowotworu gruczołu sutkowego niż kocury. Jednak podobnie jak u mężczyzn, nowotwór gruczołu sutkowego w rzadkich przypadkach wystąpić również u kocurów.

W jaki sposób diagnozuje się nowotwór gruczołu sutkowego u kotów?

Dr Margaret McEntee, profesor onkologii weterynaryjnej na wydziale medycyny weterynaryjnej Uniwersytetu Cornell, wyjaśnia: „Kot ma dwie listwy mleczne, z których każda składa się z czterech gruczołów mlekowych wraz z brodawkami sutkowymi. Biegną one równolegle po obu stronach brzucha. To właśnie w obrębie listew mlecznych rozwijają się nowotwory gruczołu mlekowego”. Początkowo guz jest często tak mały, że nawet najbardziej uważny opiekun może go nie zauważyć. Guz najczęściej znajduje się tuż pod brodawką sutkową lub w jej pobliżu, ale może pojawić się w dowolnym miejscu w obrębie listwy mlecznej lub otaczających ją tkanek.

Aby postawić diagnozę, lekarz weterynarii może zalecić wykonanie dwóch badań:

Badania RTG:

Zdjęcia rentgenowskie pomogą ocenić, czy doszło już do wyraźnego rozprzestrzenienia się nowotworu na płuca lub inne narządy kota.

Biopsji:

Biopsja polega na pobraniu próbki tkanki dotkniętej chorobą. Następnie jest ona badana pod mikroskopem, by ustalić, czy zmiana ma charakter nowotworowy oraz czy jest złośliwa, czy łagodna.

Badania te pomagają odróżnić lekarzowi weterynarii nowotwór gruczołu mlekowego od niezłośliwego przerostu tkanki gruczołowej, zwanego przerostem gruczołu mlekowego. W okresie karmienia u kotek może również dojść do obrzęku tkanki piersiowej z innych przyczyn, w tym zapalenia gruczołu mlecznego (mastitis), czyli infekcji tkanki piersiowej lub zatkania przewodu mlecznego. Jeśli zauważysz jakikolwiek nietypowy obrzęk, najlepiej jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Jak się leczy nowotwór gruczołu sutkowego u kotów i jakie są rokowania?

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz weterynarii będzie chciał określić stopień zaawansowania nowotworu oraz sprawdzić, czy u kota występują inne problemy zdrowotne. Określenie stopnia zaawansowania pozwoli lekarzowi weterynarii ustalić, jak poważny jest nowotwór i czy doszło do jego rozprzestrzenienia się. Ważne jest również wykonanie badań krwi i moczu, które pomogą wykryć ewentualne współistniejące problemy zdrowotne. Nowotwory gruczołu mlekowego najczęściej występują u starszych kotów, u których mogą występować również inne problemy zdrowotne, takie jak choroby nerek.

Wyróżnia się cztery stadia zaawansowania nowotworu gruczołu mlekowego u kotów, które opisano poniżej. Sposób leczenia może się różnić w zależności od stadium choroby..

Stadium 1:

Guz ma mniej niż 2 cm. Nie doszło do przerzutów do węzłów chłonnych ani innych narządów.

Stadium 2:

Guz ma 2-3 cm. Nie doszło do przerzutów do węzłów chłonnych ani innych narządów.

Stadium 3:

Guz ma mniej niż 3 cm i występują przerzuty do węzłów chłonnych, ale nie do innych narządów, LUB guz ma ponad 3 cm i może obejmować węzły chłonne, ale nie stwierdza się przerzutów do innych narządów.

Stadium 4:

Guz może mieć dowolną wielkość i obejmować węzły chłonne, a nowotwór rozprzestrzenił się na inne narządy.

Jeśli u Twojego kota został rozpoznany nowotwór gruczołu mlekowego, który zdaniem lekarza weterynarii można i należy leczyć, najczęściej stosowaną metodą jest chirurgiczne usunięcie zmienionej tkanki gruczołu mlekowego. W zależności od rodzaju guza i stopnia jego agresywności lekarz weterynarii może zdecydować o usunięciu całej tkanki gruczołu sutkowego, a nie tylko obszaru, w którym znajduje się guzek lub guzy.

W niektórych przypadkach leczenie chirurgiczne może okazać się wystarczające. Jeśli jednak występują oznaki rozprzestrzeniania się nowotworu, lekarz weterynarii może zalecić również chemioterapię, aby zwiększyć szanse na jak najlepsze rokowanie kota. Koty zazwyczaj odczuwają mniej skutków ubocznych chemioterapii niż ludzie, a ich nasilenie jest łagodniejsze. Wynika to z faktu, że u kotów zazwyczaj stosuje się mniejsze dawki leków i mniej intensywny schemat leczenia. Chemioterapia może czasami powodować u kotów rozstrój żołądka, jednak zazwyczaj nie prowadzi do utraty sierści, jak ma to miejsce u ludzi.

Rokowania zależą od stopnia zaawansowania nowotworu. Niektóre koty mogą żyć ponad trzy lata po operacji, podczas gdy w innych przypadkach czas przeżycia może wynosić zaledwie od czterech do sześciu miesięcy. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia ważne jest, aby zgromadzić jak najwięcej informacji i szczegółowo omówić sytuację z lekarzem weterynarii.

Czy można zapobiec nowotworowi gruczołu sutkowego? Znaczenie sterylizacji

Nigdy nie można całkowicie wyeliminować ryzyka rozwoju nowotworu gruczołu mlekowego u kota, jednak sterylizacja może je znacznie zmniejszyć. Uważa się, że sterylizacja przed pierwszą rują zmniejsza to ryzyko o ponad 90%! W świecie, w którym jest zdecydowanie zbyt wiele niechcianych kotów, sterylizacja jest korzystna z wielu powodów. Obecnie wielu lekarzy weterynarii przeprowadza zabieg sterylizacji już u kotów w wieku około 4 miesięcy. Porozmawiaj z lekarzem weterynarii o tym, kiedy najlepiej wysterylizować Twojego kota.

Otyłość również zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, dlatego warto przez całe życie dbać o prawidłową masę ciała i aktywność kota. Może to pomóc zapobiegać wielu problemom zdrowotnym.

Zachowaj czujność

„Rak” to słowo, które budzi lęk i którego nikt z nas nie chciałby usłyszeć w odniesieniu do siebie ani swojego pupila. Niestety, dla wielu osób i zwierząt staje się ono faktem. Jeśli z jakiegoś powodu nie planujesz sterylizacji kota, zachowaj szczególną czujność. Od najmłodszych lat przyzwyczajaj pupila do delikatnego dotykania i głaskania po całym ciele. W ten sposób możesz regularnie sprawdzać gruczoły sutkowe pod kątem wszelkich nieprawidłowości. Im lepiej znasz swojego kota i wiesz, co jest w jego przypadku normalne, tym szybciej zauważysz wszelkie niepokojące zmiany.

Regularne wizyty u lekarza weterynarii są ważnym elementem dbania o zdrowie zwierząt. Przez całe życie warto wykonywać coroczne badania kontrolne. W miarę starzenia się kota lekarz weterynarii może zalecić częstsze kontrole. W przypadku starszych kotów często zaleca się wizyty kontrolne co sześć miesięcy.

Wszyscy chcemy cieszyć się obecnością naszych ukochanych zwierząt jak najdłużej, dlatego warto uważnie obserwować pupila w domu i pamiętać o regularnych wizytach u lekarza weterynarii. Miejmy nadzieję, że nowotwór gruczołu sutkowego nigdy nie dotknie Twojego kota. Warto jednak wiedzieć, na jakie objawy zwracać uwagę, aby w razie potrzeby móc odpowiednio wcześnie zareagować.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące raka gruczołu sutkowego u kotów

Jakie są wczesne objawy nowotworu gruczołu sutkowego u kotów?

Najczęstszym objawem są guzki w obrębie gruczołów mlekowych. Możesz również zauważyć owrzodzone lub krwawiące zmiany.

Czy nowotwór gruczołu mlekowego u kotów można leczyć?

W wielu przypadkach tak, zwłaszcza jeśli zostanie odpowiednio wcześnie wykryty. Im mniejszy guz, tym lepsze rokowania. Często stosuje się chirurgiczne usunięcie gruczołu mlekowego. W niektórych przypadkach konieczna może być również chemioterapia.

Jak mogę zapobiec nowotworowi gruczołu sutkowego u kota?

Zdecydowanie najskuteczniejszym sposobem zmniejszenia ryzyka rozwoju nowotworu gruczołu mlekowego u kotek jest sterylizacja. Sterylizacja przed pierwszą rują zmniejsza ryzyko nowotworu gruczołu sutkowego o ponad 90%.

Co zwiększa ryzyko nowotworu gruczołu sutkowego u kotów?

Głównymi czynnikami ryzyka są:

  1. Brak sterylizacji (zdecydowanie najważniejszy czynnik).

  2. Wiek. Starsze koty są bardziej narażone na ryzyko.

  3. Rasa. Niektóre rasy, takie jak koty syjamskie, mogą być bardziej narażone na rozwój nowotworu gruczołu mlekowego.

  4. Płeć. Choć nowotwór gruczołu mlekowego może wystąpić również u kocurów, zdarza się to rzadko. Ryzyko jest znacznie większe u kotek.

Recenzja: lekarz weterynarii Becky Mullis, certyfikowana specjalistka DACVIM (żywienie) oraz lekarz weterynarii Emma Milne, członkini FRCVS.

Dr. Laci Schaible Dr. Laci Schaible

Dr Laci Schaible jest lekarzem weterynarii małych zwierząt, dziennikarką weterynaryjną i ekspertką w branży. Uzyskała tytuł doktora medycyny weterynaryjnej na Texas A&M University oraz tytuł magistra prawa na Wake Forest University.