Dolegliwości żołądkowe u psów są dość powszechne i praktycznie każdy opiekun zwierzęcia zetknął się z różnego rodzaju zaburzeniami trawienia u swojego psa, nawet jeśli były to jedynie sporadyczne problemy. Chociaż wiele zaburzeń trawienia ustępuje samoistnie, niektóre mogą być poważniejsze, dlatego ważne jest, aby potrafić je odróżnić. W tym artykule przyjrzymy się, dlaczego dolegliwości żołądkowe są powszechne u psów, jakie mogą być ich przyczyny, co można zrobić w domu oraz kiedy należy skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Czym są zaburzenia trawienia u psów i dlaczego występują tak często?

U wszystkich istot – zarówno kotów, psów, jak i ludzi – trawienie pokarmu oraz wchłanianie składników odżywczych ma kluczowe znaczenie dla ogólnego zdrowia i dobrostanu. Termin „zaburzenia trawienia” odnosi się do każdego stanu, który uniemożliwia prawidłowy przebieg trawienia lub zmienia tempo, w jakim pokarm przemieszcza się przez przewód pokarmowy – w dowolnym kierunku!

Psy są szczególnie podatne na problemy trawienne, ponieważ mają dużą skłonność do zjadania rzeczy, których nie powinny! Psy potrafią zjeść niemal wszystko, w tym wymiociny i odchody – zarówno własne, jak i innych zwierząt. Jeśli dodać do tego jedzenie, które psy mogą podkraść z blatów kuchennych, koszy na śmieci, niezabezpieczonych stolików kawowych czy od dzieci, łatwo zrozumieć, dlaczego ich żołądki bywają czasem w nie najlepszym stanie.

Jakie są objawy problemów trawiennych u psów?

Krótka odpowiedź brzmi: zasadniczo każde odstępstwo od normalnego sposobu jedzenia oraz od wydalania prawidłowo uformowanego kału. Najczęstsze objawy to:

  • Wymioty
  • Biegunka – może przybierać różne formy, od luźnych stolców po gwałtowne, wodniste wypróżnienia. Można również zaobserwować nietypowe zmiany koloru, obecność krwi lub śluzu, parcie na kał, zwiększoną częstotliwość wypróżnień, a także zabrudzenia w domu.

Bardziej subtelne objawy obejmują:

  • Utratę masy ciała
  • Utratę apetytu
  • Borborygmus – czyli bulgoczący dźwięk słyszalny, gdy „burczy w brzuchu”. Może on wynikać z naturalnych przyczyn, takich jak głód, ale może też świadczyć o nieprawidłowej pracy jelit
  • Apatię
  • Wzdęcia lub częste oddawanie gazów

Najczęstsze przyczyny zaburzeń trawienia u psów

Istnieje wiele czynników, które mogą powodować dolegliwości żołądkowe u psów, jednak najczęstsze z nich to:

  • Błąd dietetyczny. Charakteryzuje się spożywaniem nietypowych rzeczy, takich jak śmieci, ciała obce, jedzenie lub odchody i jest zdecydowanie najczęstszą przyczyną ostrych problemów trawiennych u psów. Jak wspomniano wcześniej, psy zjedzą praktycznie wszystko – i nie zawsze dobrze na tym wychodzą. 
  • Niepożądane reakcje pokarmowe (AFR), czyli alergie i nietolerancje. 
  • Pasożyty.
  • Infekcje bakteryjne lub wirusowe – niektóre z nich mogą być śmiertelne, dlatego należy zawsze dbać o aktualność szczepień psa.
  • Rozszerzenie i skręt żołądka (określane również jako „wzdęcie”).
  • Toksyny.
  • Zapalenie trzustki.
  • Ciała obce.

Uważaj na okresy świąteczne!

Niektóre z najbardziej niebezpiecznych momentów dla psa to czas, gdy ich opiekunowie świętują. Urodziny oraz typowe okresy świąteczne, takie jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc, mogą być szczególnie niebezpieczne. Wynika to częściowo z tego, że w domu często panuje chaos, przez co pies może być mniej nadzorowany niż zwykle, a częściowo z tego, że w takich momentach w domu znajdują się niektóre z najbardziej niebezpiecznych dla psów produktów spożywczych. Wiele produktów przeznaczonych dla ludzi jest toksycznych dla psów, a do najczęstszych należą:

  • Czekolada. Im ciemniejsza czekolada, tym jest bardziej niebezpieczna.
  • Cebula i czosnek.
  • Winogrona i rodzynki.
  • Sztuczne substancje słodzące, takie jak ksylitol.
  • Alkohol.
  • Orzechy makadamia.
  • Awokado.

Jak widać, wiele naszych świątecznych potraw może stanowić poważny problem! W okresach świątecznych należy zachować szczególną czujność i trzymać te produkty z dala od psa. Nie należy umieszczać czekolady na choince ani pozostawiać jej w miejscach dostępnych dla psa – najlepiej przechowywać ją wysoko i poza jego zasięgiem. 

Kiedy skonsultować się z lekarzem weterynarii, jeśli pies ma problemy żołądkowe

Prawdopodobnie każdy doświadczył kiedyś rozstroju żołądka i w wielu przypadkach nie było konieczne skonsultowanie się z lekarzem. Podobnie może być w łagodnych przypadkach problemów żołądkowych u psów, zwłaszcza jeśli pies zjadł coś, co nie jest toksyczne, ale po prostu mu nie służy. Jeśli pies jest stosunkowo aktywny i w dobrej kondycji, ale występują u niego łagodne wymioty i biegunka, można odczekać dzień lub dwa i sprawdzić, czy objawy ustąpią. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Można również zapytać lekarza weterynarii o lekkostrawną karmę wspomagającą regenerację przewodu pokarmowego, którą można podawać przez kilka dni, a następnie – jeśli wszystko wróci do normy – stopniowo wprowadzać ponownie dotychczasową karmę. Nie należy wstrzymywać podawania pokarmu, chyba że pies aktywnie wymiotuje. Odpowiednie żywienie ma bardzo duże znaczenie dla regeneracji jelit.

Należy jednak skonsultować się z lekarzem weterynarii, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

  • Pies wymiotuje dłużej niż 24 godziny.
  • Pies jest apatyczny, przygnębiony lub nie je.
  • Pies jest odwodniony. Dobrym sposobem oceny jest tzw. „test fałdu skórnego”. Należy delikatnie unieść skórę na karku psa, a następnie ją puścić. Powinna ona natychmiast wrócić na swoje miejsce. Jeśli powrót jest opóźniony, pies jest odwodniony. Jeśli skóra pozostaje uniesiona, oznacza to poważne odwodnienie wymagające pilnego podania płynów dożylnych i pomocy lekarza weterynarii. 
  • W wymiotach lub kale widoczna jest krew. Należy również zwrócić uwagę na wymioty przypominające „fusy z kawy” oraz ciemny lub czarny kał. Może to świadczyć o krwawieniu z przewodu pokarmowego.
  • Pies próbuje wymiotować, ale nie może. Może to być objaw skrętu przewodu pokarmowego i stanowi nagły przypadek wymagający interwencji chirurgicznej.
  • Istnieje podejrzenie, że pies połknął ciało obce (inne niż pokarm) lub substancję toksyczną.
  • Pies sprawia wrażenie, że odczuwa ból – może się to objawiać zgarbieniem, skomleniem, niechęcią do ruchu lub przyjmowaniem pozycji „ukłonu do zabawy” bez wyraźnego powodu.

Jak leczy się zaburzenia trawienia u psów?

Zależy to od przyczyny podstawowej. Pies może wymagać leczenia farmakologicznego, takiego jak leki osłaniające błonę śluzową żołądka, leki zobojętniające kwas żołądkowy, leki przeciwwymiotne (hamujące wymioty), leki przeciwzapalne lub leczenie przeciwpasożytnicze. W niektórych przypadkach lekarz weterynarii może uznać za konieczne przeprowadzenie dodatkowych badań, takich jak badania krwi, badania obrazowe, a czasem nawet biopsje. Jedno jest jednak pewne – żywienie odgrywa bardzo ważną rolę w leczeniu problemów żołądkowych u psów. W wielu przypadkach zmiana diety jest najlepszym rozwiązaniem i nie ma potrzeby stosowania długotrwałego leczenia farmakologicznego.

W przypadku ostrych dolegliwości lekarz weterynarii prawdopodobnie zaleci specjalistyczną karmę wspomagającą powrót do zdrowia, o której była mowa wcześniej. Karmy te są lekkostrawne, zawierają wysokiej jakości białko i węglowodany oraz dodatek kwasów tłuszczowych omega i przeciwutleniaczy. Zawierają także odpowiednie źródła błonnika prebiotycznego, które wspierają odżywianie „dobrych” bakterii oraz odbudowę ważnych mikroorganizmów w mikrobiomie jelitowym. Pies może potrzebować takiej diety jedynie przez kilka dni lub tygodni, aż do pełnej regeneracji przewodu pokarmowego. 

Niektóre psy, które mają skłonność do problemów żołądkowych, dobrze funkcjonują na takiej diecie również w dłuższej perspektywie. Jeśli u psa występuje nadwrażliwość pokarmowa, może być konieczne przeprowadzenie diety eliminacyjnej oraz zastosowanie karmy terapeutycznej przeznaczonej dla alergii lub nietolerancji pokarmowych. Niektóre psy z nawracającymi problemami jelitowymi najlepiej reagują na dietę o podwyższonej zawartości błonnika, zawierającą większe ilości błonnika prebiotycznego, który pomaga utrzymać prawidłową konsystencję stolca.

Czasami przywrócenie prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego psa wymaga metody prób i błędów, jednak im szybciej zostanie zasięgnięta porada lekarza weterynarii, tym lepiej. Pies szybciej poczuje się lepiej, a uszkodzenia przewodu pokarmowego będą jak najmniejsze. Rozstrój żołądka jest powszechnym zjawiskiem u większości ssaków, w tym psów i ludzi, jednak dzięki szybkiej reakcji, odpowiedniemu żywieniu i troskliwej opiece w zdecydowanej większości przypadków szybko ustępuje.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące problemów żołądkowych u psów

Co powoduje problemy żołądkowe u psów? 

Najczęstszą przyczyną jest zjedzenie czegoś, co psu zaszkodziło, na przykład padliny, resztek z kosza na śmieci lub zepsutego pokarmu. Do innych przyczyn należą nadwrażliwości pokarmowe, zatrucia, pasożyty oraz infekcje. Należy zawsze dbać o aktualność szczepień psa.

Czy problemy trawienne u psów mogą być poważne? 

Tak. Jeśli wymioty nie są opanowane, pies może szybko się odwodnić i poważnie zachorować. Skręt żołądka, zatrucia oraz niedrożność jelit również stanowią stany nagłe wymagające pilnej interwencji.

Jakie pokarmy są najlepsze dla psów o wrażliwym żołądku? 

Zależy to od przyczyny wrażliwości przewodu pokarmowego. Jeśli u psa występuje niepożądana reakcja na pokarm, może być konieczne zastosowanie diety opartej na białku hydrolizowanym lub nowym źródle białka. W niektórych przypadkach wystarczająca może być dieta lekkostrawna i wysokiej jakości, która wspiera utrzymanie zdrowego mikrobiomu jelitowego.

Wieloośrodkowe badanie żywieniowe dotyczące wpływu interwencji dietetycznej u psów z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Hill’s Pet Nutrition, Inc., Pet Nutrition Centre, 2003.

Autor: Emma Milne, BVSc FRCVS; recenzja: Karen Shenoy, DVM. 

Hills Author Hills Author
Autor sztabowy

Jeden z naszych autorów przygotował dla Ciebie ten artykuł.