Czy psy rozumieją ludzi?

Published by
min read

Są naszymi najbliższymi towarzyszami od tysięcy lat. Mieszkają z nami, pracują, a nawet zostały członkami naszych rodzin, ale czy rozumieją nasze słowa i emocje? Przez długi czas, naukowcy i inni eksperci uważali, że kiedy wydaje się, że pies rozumie swojego opiekuna, jest to tylko połączenie wyuczonych zachowań i projekcji ludzkich cech przez człowieka na psa. Jednakże kilka ostatnich badań spowodowało, że pytanie „czy psy rozumieją ludzi?” zostało zadane ponownie.

Badania naukowe poświęcone zdolnościom umysłowym psów, pomimo faktu, że ludzkość ma długotrwały związek z psami, są stosunkowo nowe. W książce „Jak kochają nas psy”, neuronaukowiec z Uniwersytetu Emory'ego, wskazuje Charlesa Darwina, jako XIX-wiecznego pioniera tej dziedziny nauki. Darwin napisał wiele o psach i sposobach wyrażania przez nich emocji oraz ich języku ciała w swoim trzecim traktacie pod tytułem „O wyrażaniu uczuć u człowieka i zwierząt”. Strona Phys.org wskazuje natomiast na pierwsze współczesne badanie przeprowadzone w latach 90. XX wieku przez profesora antropologii ewolucyjnej, Briana Hare, który w tamtym okresie studiował na Uniwersytecie Emory’ego. Mimo tego, ta dziedzina badań rozkwitła dopiero w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku. Obecnie wyniki nowych badań poświęconych sposobowi rozumienia i reagowania przez psy na ludzkie słowa, emocje i język ciała publikowane są stosunkowo regularnie. Ta dziedzina badań stała się nawet tak popularna, że Uniwersytet Duke wydzielił dla niej specjalny budynek nazwany „Canine Cognition Center” (Centrum Zdolności Poznawczych Psów), którym zarządza dr Hare. Czy psy rozumieją ludzi? Co więc odkryły nowe badania? Czy psy nas rozumieją? Wydaje się, że wszyscy posiadacze psów upierający się, że ich psy naprawdę ich rozumieją, mają rację - przynajmniej częściowo.

Rozumienie mowy

Little girl lying on her lawn with her small dog lying on his back next to herW roku 2004 magazyn „Science” opublikował badanie poświęcone psu rasy Border Collie wabiącemu się Rico. Rico podbił świat nauki, demonstrując swoją niesamowitą zdolność szybkiego poznawania nowych słów (tzw. „fast-mapping”). „Fast mapping” to zdolność formułowania podstawowej hipotezy na temat znaczenia słowa po jednym kontakcie z tym słowem, która powszechnie występuje u małych dzieci w okresie poznawania języka. Rico nauczył się nazw ponad 200 różnych przedmiotów i potrafił rozpoznawać je po nazwie i przynosić odpowiednie przedmioty cztery tygodnie od chwili, gdy pierwszy raz nauczył się ich nazw. Nowsze badanie przeprowadzone przez badaczy Uniwersytetu Sussex w Anglii wykazało, że psy nie tylko rozumieją sygnały wskazujące na emocje w naszej mowie, ale są nawet w stanie rozróżniać między sensownymi słowami a bezsensownym mamrotaniem. Badanie z roku 2014 opublikowane w czasopiśmie „Current Biology” wykazało, że psy, tak jak ludzie, używają różnych części mózgu do przetwarzania tych aspektów mowy. Dokładnie mówiąc, sygnały emocjonalne przetwarzają w prawej półkuli mózgu, a znaczenie słów w lewej półkuli.

Rozumienie języka ciała

Badanie z roku 2012 w czasopiśmie „PLOS ONE” wykazało, że psy potrafią również rozumieć ludzkie sygnały społeczne do takiego stopnia, że poddają się ich wpływowi. W badaniu psom zaprezentowano dwie porcje karmy o różnych wielkościach. Gdy były same, większość psów naturalnie wybierała większe porcje. Ale kiedy pojawili się ludzie, zachodziła zmiana. Okazało się, że pozytywna reakcja człowieka na mniejszą porcję potrafiła przekonać psy, iż lepiej wybrać karmę podaną w mniejszej ilości. W innym badaniu z roku 2012 opublikowanym w „Current Biology”, węgierscy badacze przyjrzeli się zdolnościom interpretacji subtelnych form ludzkiej komunikacji przez psy. Podczas badania psom pokazano dwie wersje tego samego filmu. W jednej wersji kobieta patrzyła na psa i mówiła „Cześć, piesku!” troskliwym tonem, a potem przenosiła wzrok na pobliskie naczynie. W drugiej wersji jedyna różnica polegała na tym, że kobieta miała spuszczony wzrok i mówiła ściszonym głosem, zanim nie spojrzała na naczynie. Kiedy psom pokazano pierwszą wersję, zwracały uwagę na kobietę i podążały za jej wzrokiem. W oparciu o tę reakcję naukowcy stwierdzili, że psy mają takie same zdolności poznawcze, co dziecko w wieku od sześciu do dwunastu miesięcy, pod względem rozpoznawania, kiedy mówi się bezpośrednio do nich i przekazuje informacje. Nie dziwi to zapewne doktora Hare, wspomnianego wcześniej kierownika „Centrum Zdolności Poznawczych Psów”, który przeprowadził własne eksperymenty dotyczące psów i wskazówek społecznych jako student studiów licencjackich na Uniwersytecie Emory’ego w latach 90. XX wieku. Według portalu Phys.org, badania doktora Hare wykazały, że psy były lepsze od naszych najbliższych kuzynów, szympansów, a nawet od dzieci, w reagowaniu na subtelne wskazówki, jak wskazywanie, kierunek ustawienia ciała i ruch oczu.

Rozumienie emocji

Woman presses her head against her beagle's.Na początku bieżącego roku badanie opublikowane w czasopiśmie „Biology Letters” towarzystwa „British Royal Society” trafiło na pierwsze strony gazet. W badaniu odkryto, że psy potrafią postrzegać i rozumieć ludzkie emocje. Badanie prowadzone wspólnie przez zespół badaczy z Uniwersytetu Lincoln w Wielkiej Brytanii i Uniwersytetu Sao Paulo w Brazylii wykazało, że psy formułują abstrakcyjne mentalne reprezentacje pozytywnych i negatywnych stanów emocjonalnych. W badaniu psom pokazywano zdjęcia ludzi i innych psów wyglądających na pogodnych lub rozzłoszczonych. Zdjęciom towarzyszyły nagrania dźwięków wydawanych przez ludzi i psy, które również wyrażały zadowolenie lub złość/agresję. Kiedy dźwięk pasował do emocji na zdjęciu, psy spędzały znacząco więcej czasu na przyglądaniu się wyrazowi twarzy przedstawionej na zdjęciu. Jak podaje portal „ScienceDaily”, według dr Kena Guo z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Lincoln, jednego z naukowców uczestniczących w badaniu, „Poprzednie badania wskazywały na zdolność rozróżniania ludzkich emocji przez psy na podstawie wskazówek, takich jak wyraz twarzy, ale nie jest to równoznaczne rozpoznawaniu emocji”. Tym razem, łącząc dwa różne źródła bodźców zmysłowych, badacze wykazali, że psy naprawdę posiadają umysłową zdolność rozpoznawania i rozumienia ludzkich emocji.

Dlaczego psy nas rozumieją?

Wyjaśnienie, co spowodowało, że psy posiadają zdolność tak dobrego rozumienia ludzi, pozostaje tajemnicą, ale większość naukowców uznaje to za wynik ewolucji i konieczności. Psy i ludzie współistnieli blisko siebie przez tysiące lat, a przez ten okres psy nauczyły się polegać na ludziach jak żaden inny gatunek. Możliwe, że jakąś rolę odegrała również hodowla selektywna, ponieważ wybierano psy do rozmnażania w oparciu o pewne domniemane zdolności umysłowe. W każdym razie, wyjaśnienie, że gatunek żyjący tak blisko ludzi i tak od nas zależny z czasem rozwinął zdolność rozumienia ludzi i komunikowania się z nimi, wydaje się rozsądne. Teraz, gdy już lepiej rozumiesz zdolność swojego psa do rozumienia nie tylko swoich słów i poleceń, ale również sygnałów emocjonalnych, co oznacza to dla Ciebie i Twojego czworonożnego towarzysza? Po pierwsze, masz teraz pewność, że Twój psiak potrafi nauczyć się o wiele więcej niż reagowania na „siad”, „zostań” i „podaj łapę”. Psy posiadają zdumiewającą zdolność nauczenia się setek słów, jak wspomniany wcześniej Rico, czy, jak ostatnio się okazało, Chaser, suczka, która nauczyła się ponad 1000 słów. Zdolność szybkiego poznawania słów przez Chaser jest niesamowita, gdyż potrafi ona wybrać zabawkę w oparciu o kontekst. Kiedy poprosi się ją o znalezienie zabawki, której nazwy nie rozpoznaje, w stosie zabawek, które zna, rozumie, że zabawkę, której nie rozpoznaje, należy dopasować do nazwy, której nie zna. Ta zdolność udowadnia, jak inteligentni są nasi czworonożni przyjaciele. Zrozumienie zdolności umysłowych psów wiąże się również z ich umiejętnością reagowania na sygnały społeczne. Czy zauważyłeś kiedyś, gdy masz ciężki dzień, że Twój pupil wydaje się pozostawać blisko Ciebie i próbuje się częściej przytulać? W ten sposób pragnie wyrazić, że rozumie Twoją niedolę i chętnie poprawi Ci humor. Świadomość tych zdolności swojego psa może pomóc wzmocnić Waszą więź, gdy będziecie uczyć się wzajemnie reagować na swoje stany emocjonalne i dzielić radościami i trudami, jak prawdziwa rodzina. Czy psy nas rozumieją? Tak, psy rozumieją nas na wiele sposobów. Dlatego, gdy następnym razem będziesz rozmawiać z psem i odnosić wrażenie, że czworonóg naprawdę Cię słucha, możesz mieć pewność, że nie jest to tylko Twoja wyobraźnia. Twój pies może nie rozumie każdego słowa lub dokładnego ich znaczenia, ale pewnie rozumie Cię lepiej, niż Ci się wydaje. Co ważniejsze, Twój czworonożny przyjaciel potrafi zrozumieć, że go kochasz, dlatego nie czuj się nieswojo,gdy mu to mówisz.

Contributor Bio

Jean Marie Bauhaus

Jean Marie Bauhaus

 

Jean Marie Bauhaus jest właścicielką zwierząt i prowadzi blog poświęcony zwierzętom. Mieszka w mieście Tulsa w stanie Oklahoma, gdzie zwykle pisze pod czujnym okiem futrzanych towarzyszy leżących jej na kolanach.

 

Artykuły powiązane

  • Dorastanie

    Jeżeli myślałeś, że określenie „trudny nastolatek” może dotyczyć tylko ludzi, byłeś w błędzie!
  • Pies zjada kał

    Zabrałeś psa na spacer, właśnie skończyłeś opowiadać sąsiadowi, jak grzecznie się na tym spacerze zachowywał i nagle widzisz, jak Twój pies zjada kał innego psa.
  • Pies, który kopie

    180680638 Jeżeli Twój pies powoli zamienia Twój ogród w powierzchnię Księżyca pełną wielu kopców i kraterów, nie popadaj w desperację, ponieważ pies, który kopie, robi to, co przychodzi mu zupełnie naturalnie.
  • Szczenięca psychologia  

    Prawdopodobnie najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić dla swojego szczeniaka, jest zdobycie wiedzy na temat psychologii Twojego nowego przyjaciela.

Produkty powiązane