W ciągu pierwszego roku życia kociaka wiele się dzieje. Trudno uwierzyć, że malutki, miauczący kociak, który mieści się w dłoni, wyrośnie na zdrowego, dorosłego kota w ciągu zaledwie dwunastu miesięcy. Typowy wykres wzrostu kociąt pokazuje, że większość zmian – w tym te najbardziej niesamowite – ma miejsce w pierwszych ośmiu tygodniach ich życia. Spójrz na oś czasu rozwoju kociaka, aby poznać konkretne etapy na drodze do dorosłości Twojego malucha.

1-3 kluczowe etapy na wykresie rozwoju kociąt

Oczy i uszy

Kocięta przychodzą na świat z zamkniętymi oczami i uszami i przez pierwszy tydzień życia nie widzą i nie słyszą. Jak podaje Cats Protection, zaczynają one widzieć i słyszeć dopiero w drugim tygodniu życia, ale nawet wówczas ich wzrok i słuch nie są jeszcze wyostrzone. W tym okresie dobrze jest trzymać je z dala od źródeł jaskrawego światła i głośnych dźwięków. Niebieskie oczy, z którymi rodzą się kocięta, mogą zacząć zmieniać kolor od około trzeciego tygodnia życia, wtedy też ich uszy zaczynają się unosić i kierować ku górze, pozwalając maluchom wkroczyć w zupełnie nowy świat wypełniony dźwiękami.

Long-haired mother cat sleeps with her paw around a newborn kitten.

Zaczyna wydawać dźwięki

Według Cats Protection kocięta mogą pomiaukiwać już kilka dni po urodzeniu, aby dać znać matce, że są głodne lub zestresowane, a mruczeć zwykle zaczynają kilka tygodni później. Kocięta zazwyczaj robią się głośniejsze i bardziej rozmowne, gdy zaczynają chodzić, bawić się i poznawać otoczenie.

Żywienie kociąt

Kocięta, podobnie jak wszystkie ssaki, po urodzeniu są karmione wyłącznie mlekiem matki. Każdy gatunek wyewoluował w taki sposób, aby mieć mleko, które zapewnia odpowiednią równowagę składników odżywczych. W zależności od potrzeb danego gatunku może ono mieć wyższą zawartość tłuszczu lub białka.

Pierwsze wyprodukowane mleko jest bardzo ważne, ponieważ zawiera ono siarę. Zawarte są w niej przeciwciała i inne składniki odżywcze, które wspierają układ odpornościowy kociąt w pierwszych tygodniach życia. Ważne jest, aby matka była w pełni chroniona przez szczepienia, aby mogła zapewnić swoim kociętom maksymalną odporność.

Kocięta ugniatają gruczoły mleczne mamy, aby stymulować przepływ mleka. Koty wykonują tę czynność „ugniatania chleba” do dorosłości, co daje im poczucie komfortu, podobnie jak ssanie kciuka przez dzieci.

3-7 tydzień w tabeli rozwoju kociąt: chodzenie, odsadzanie i korzystanie z kuwety

Około trzeciego tygodnia życia kocięta zwykle zaczynają stawiać swoje pierwsze chwiejne kroki. Maluchy z początku są niepewne, ale w czwartym tygodniu, kiedy ich równowaga zaczyna się poprawiać, stają się śmielsze i chętne do poznawania otoczenia. W piątym lub szóstym tygodniu, kiedy kocięta są już wystarczająco pewne swojej nowo odkrytej sprawności, zacznie się ujawniać ich żywiołowa, zabawna i ciekawska natura! W czwartym i piątym tygodniu życia kociaka jego równowaga powinna się poprawiać. Zazwyczaj wtedy hodowca zaczyna uczyć kocięta korzystania z kuwety. Kocięta zazwyczaj uczą się, co robić, obserwując matkę, choć na etapie nauki nadal zdarzają im się wypadki.

 Od trzeciego tygodnia życia można wprowadzać do diety kociąt stały pokarm, ale odsadzanie jest procesem stopniowym, który może trwać kilka tygodni. Cats Protection zaleca podawanie karmiącej matce i jej kociętom tej samej karmy dla kociąt w początkowej fazie odstawiania, aby ułatwić ten proces. Choć mogą jeść ten sam pokarm, kociętom należy podawać mokrą wersję karmy lub namoczoną suchą karmę przy rozpoczęciu procesu odstawiania.

W okresie laktacji matka powinna mieć stały dostęp do karmy, aby upewnić się, że ma wystarczająco dużo energii dla siebie i rosnących kociąt. Kocięta naturalnie zaczną odkrywać pokarm mamy, a wraz ze wzrostem ich zapotrzebowania na kalorie i głodu, w naturalny sposób zaczną spożywać więcej karmy dla kociąt.

Między szóstym a ósmym tygodniem życia maluchy przechodzą już całkowicie na stały pokarm i powinny wówczas być karmione wyłącznie wysokiej jakości karmą dla kociąt. W kwestii ilości podawanej karmy przestrzegaj wytycznych producenta wydrukowanych na opakowaniu i waż karmę przy użyciu precyzyjnej wagi kuchennej, aby zapewnić pupilowi odpowiednią ilość energii i składników odżywczych. Jak podaje Cats Ptotection, większość kociąt woli jeść „mało i często”, więc możesz dzielić dzienną dawkę pokarmu na mniejsze porcje do podawania w ciągu dnia. Jednak każdy kociak jest wyjątkowy, dlatego monitoruj rozwój i koncycję ciała swojego malucha, dostosuj odpowiednio jego tryb żywienia i porozmawiaj z lekarzem weterynarii, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości.

8-12 tygodni: socjalizacja i szczepienia w okresie wzrostu kocięcia

Czy wiesz, że kocięta z wiekiem zdobędą dwa zestawy zębów, tak jak ludzie? Kocie mleczaki zaczynają pojawiać się w drugim tygodniu życia, a Twój kociak powinien mieć już wszystkie zęby mleczne około ósmego tygodnia życia. Około czwartego miesiąca życia pojawią się u niego pierwsze stałe zęby, a do szóstego miesiąca życia koci maluch powinien cieszyć się kompletnym i zdrowym stałym uzębieniem.

Pierwsze szczepienia malucha będą konieczne w wieku około 8-9 tygodni, a następne – przypominające – w wieku około 12-16 tygodni. W wieku, na który przypada pierwsze szczepienie większość kociąt nadal jest u hodowcy, ale przed przygarnięciem kociaka, upewnij się, czy miał on jakiekolwiek szczepienia. Jeśli tak, powinieneś otrzymać zaświadczenie, które to potwierdza, podpisane przez lekarza weterynarii. 

Brytyjska organizacja RSPCA podaje, że kocięta powszechnie szczepi się przeciwko wirusowi opryszczki kotów, kaliciwirozie, zakaźnemu zapaleniu jelit kotów oraz wirusowi białaczki kotów. Twój lekarz weterynarii może doradzić Ci odnośnie innych chorób, przeciwko którym Twój kociak może wymagać szczepienia.

Socjalizacja i oswajanie są niezwykle ważne. Socjalizacja to sposób, w jaki kocięta uczą się życia z ludźmi i innymi zwierzętami. Oswajanie to nauka radzenia sobie z licznymi zjawiskami w otoczeniu, takimi jak odkurzacze oraz inne maszyny i przedmioty. Pierwsze tygodnie są bardzo ważne. Zapytaj hodowcę, co zostało zrobione, aby rozpocząć ten proces i upewnij się, że wiesz, co należy zrobić, aby kontynuować go kontynuować po powrocie do domu. 

Pielęgnowanie, przytulanie i zabawa z kociętami ich nie tylko wspomaga jego rozwój, ale także przyzwyczaja je do bycia branym na ręce i trzymanym. Według RSPCA jest to również właściwy czas, aby zacząć zapoznawać kocięta z innymi ludźmi i dziećmi, a także z innymi zdrowymi, w pełni zaszczepionymi kotami i psami. Pomoże im to wyrosnąć na zdrowe emocjonalnie, dobrze przystosowane, dorosłe koty.

Small calico kitten crouches beneach a wicker chair.

3-6 miesięcy w tabeli rozwoju kociąt: gotowość do adopcji i kastracji

Kocięta nie powinny być oddzielane od matki i miotu do momentu całkowitego odsadzenia i rozpoczęcia procesu socjalizacji. Kocięta nadal uczą się normalnych kocich zachowań od swojej matki, a na wolności pozostałyby z nią jeszcze przez wiele tygodni, aż naturalna chęć rozproszenia popchnęłaby je ku własnym przygodom. W przypadku kotów domowych zwykle zaleca się nieoddzielanie kociąt od matki przynajmniej do 9. tygodnia życia. Porozmawiaj z hodowcą i lekarzem weterynarii o tym, kiedy najlepiej to zrobić w przypadku Twojego kociaka. Dobrze jest zapewnić kocięciu badanie weterynaryjne wkrótce po zmianie domu. Dzięki temu upewnisz się, na kiedy należy zaplanować szczepienia i odrobaczanie oraz że kociak cieszy się doskonałym zdrowiem.

Większość kociąt jest gotowa do kastracji lub sterylizacji od około czwartego miesiąca życia, chociaż lekarz weterynarii może wykonać zabieg wcześniej, jeśli oceni, że malucha może bezpiecznie poddać znieczuleniu ogólnemu.

Dieta

Zazwyczaj kocięta spożywają karmę dla kociąt do ukończenia pierwszego roku życia, kiedy to są uważane za dorosłe. Jednak, jako że kastracja zmniejsza ich zapotrzebowanie na kalorie, niektóre kocięta mogą stać się nieco zbyt pulchne, spożywając karmę dla kociąt. Bardzo ważne jest, aby zwierzęta były szczupłe przez całe życie, ale szczególnie wtedy, gdy są młode. Otyłe kocięta mają tendencję do tycia, a tkanki tłuszczowej może być trudno się pozbyć. Lekarz weterynarii może zalecić karmę przeznaczoną dla wykastrowanych młodych kotów, która jest nieco bardziej sycąca i mniej kaloryczna. Regularne kontrole wagi i wzrostu są bardzo dobrym pomysłem.

Rok: to już nie kocię

W momencie ukończenia pierwszego roku życia koci maluch nie jest już uważany za kocię, ale za w pełni dorosłego kota. Mimo że nadal może przejawiać typowe dla kociąt zachowania i musi jeszcze trochę podrosnąć, Twój dorosły już kot jest gotowy, by przejść na wysokiej jakości karmę dla dorosłych kotów. Postępuj zgodnie z wytycznymi dotyczącymi podawania nowej karmy, aby określić, ile i jak często powinien być karmiony.

Chociaż kot jest uważany za dorosłego po ukończeniu pierwszego roku życia, z punktu widzenia rozwoju, koci okres dojrzewania trwa zazwyczaj do ukończenia przez kota około osiemnastu miesięcy. W tym okresie kot może nadal wykazywać energiczną figlarność kociaka, a także typowe dla „nastolatka” zachowanie – testowanie granic i akty buntu, np. drapanie mebli lub znaczenie terytorium. Nie należy się jednak martwić. Zazwyczaj koty osiągają dorosłość po upływie osiemnastu miesięcy, a przed swoimi drugimi urodzinami Twój kot będzie już w pełni dojrzały.

Obserwowanie, jak kociak staje się z maleńkiego oseska w pełni dojrzałym kotem, jest czymś niesamowitym. Świadomość tego, czego można się spodziewać w okresie dorastania kociaka, pozwoli Ci pomóc mu wyrosnąć na zdrowego i szczęśliwego towarzysza.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy mogę zabrać kociaka do domu?

Kocięta powinny pozostać z matką co najmniej do 9. tygodnia życia. 

Kiedy moje kocię powinno zostać zaszczepione?

Zależy to od szczepionki i miejsca zamieszkania, ale pierwsza szczepionka jest zwykle podawana około 8-9 tygodnia życia, a druga około 12-16 tygodnia. Zapoznaj się z wytycznymi Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt w zakresie szczepień tutaji zapytaj swojego lekarza weterynarii o zalecenia w miejscu Twojego zamieszkania. 

Kiedy kocięta zaczynają jeść stały pokarm?

Kocięta zaczną naturalnie odkrywać karmę swojej mamy od około 3. tygodnia życia, gdy staną się bardziej ruchliwe i ciekawe świata. Na początku będą potrzebować mokrej lub zmiękczonej karmy. 

Kiedy należy wykastrować kocię?

Kocięta są zwykle sterylizowane w wieku około 4 miesięcy, ale porozmawiaj z lekarzem weterynarii, aby ustalić najlepszy moment dla Twojego kociaka.

Recenzja: dr Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA oraz dr Emma Milne, BVSc, FRCVS.

Jean Marie Bauhaus Jean Marie Bauhaus

Jean Marie Bauhaus jest opiekunką zwierząt, blogerką o tematyce zwierzęcej oraz powieściopisarką z Tulsa w stanie Oklahoma, gdzie zwykle pisze pod czujnym okiem swoich futrzastych podopiecznych.